Op 22 april verscheen het boek ‘Opstand der gematigden. De groeiende weerbaarheid van Nederlandse moslims’ van Volkskrant-journalisten Janny Groen en Annieke Kranenberg. In hun zoektocht naar ontwikkelingen en trends binnen de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap zijn zij gestuit op een toegenomen weerbaarheid. Zij signaleren een sterker wordend democratisch alternatief gericht op de Nederlandse samenleving.

De Volkskrant van 18 april publiceerde een voorpublicatie, waarin de auteurs de islamitische hiphop voor het voetlicht brengen. Bands als Mecca2Medina, Pearls of Islam, Fun-Da-Mental, Médine, Appa en Salah Edin, gebruiken rap en hiphop om de andere kant van islam te laten zien en horen: actuele kwesties, controversiële onderwerpen, frustraties, discriminatie, vrede, liefde en eenheid. “We zijn er zo moe van dat extremisten ons geloof hebben gekaapt,” zegt Ismael South van Mecca2Medina. De groepen zijn meer dan alleen maar een band. Ze geven lezingen en werken samen met lokale overheden om racisme, drugsgebruik en bendeoorlogen te bestrijden. “Hiphop is emancipatiemuziek bij uitstek,” schrijven de auteurs.

Maar de islamtische rap blijft niet alleen beperkt tot Europa. ook in het Midden-Oosten is de muziek in opkomst. Daar timmeren bands als H-Kayne (Marokko), Clotaire K. (Libanon) en D.A.M. (Palestina) aan de weg.

‘Verzet’ is de kern van het islamisme. Dat is de boodschap van Alistair Crooke in zijn boek Resistance: The Essence of the Islamist Revolution. In het boek beschrijft en analyseert Crooke de opkomst van het islamisme. Vanuit zijn werk kent Crooke de islamitische wereld en specifiek de politieke islam goed. Alistair Crooke was meer dan 30 jaar lang werkzaam voor de Britse geheime dienst MI6. Eind jaren negentig werd hij door de Europese Unie naar het Midden-Oosten gestuurd, om daar namens de EU te bemiddelen in het vredesproces tussen Palestijnen en Israëli’s. Crooke baarde opzien door in het geheim gesprekken aan te gaan met Hamas. Eind 2003 verlaat Crooke Jeruzalem, “uit veiligheidsoverwegingen”, zei het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken, hoewel onenigheid over de strategie van Crooke (praten met Hamas) ook als reden werd genoemd. In 2004 richt Crooke, samen met Mark Perry, in Beiroet Conflicts Forum op.

In Resistance ziet Crooke de politieke islam als een vorm van ‘verzet’, die miljoenen mensen op de been heeft gebracht voor verandering in hun samenleving, het politieke systeem, en de economie. Daarnaast verscherpt het islamisme de verschillen en botsingen tussen islamitische waarden en de westerse waarden (democratie, secularisme, individualisme en materialisme). Volgens Crooke maakt het Westen de fout “islam te zien als een strijd om macht en zelfstandigheid, terwijl het gaat om een alternatieve manier van denken over de mens; zij  of haar plaats in de natuurlijke orde, zijn of haar gedrag naar anderen, zijn of haar plaats in de samenleving en hoe politiek georganiseerd moet worden”. Crooke stelt dat de islamitische revolutie gaat om de radicale boodschap van de Koran over sociale rechtvaardigheid, samengevat in de goddelijke opdracht aan individuele moslims om hier dagelijks voor te strijden. Ze heeft aan wortels in het islamitische denken na de Eerste Wereldoorlog, toen het Midden-Oosten met de val van het Ottomaanse rijk, in een schok verkeerde. Vanuit die crisis van een revolutie van ideeën over hoe de islamitische wereld verder moest.
De islamitische bewegingen zullen alleen succes hebben als ze erin slagen aan de arme bevolking in de islamitische wereld een sociaal en economisch alternatief te bieden voor het westerse model, aldus Crooke.

Eerder dit jaar leidde een artikel van Crooke op OpenDemocracy tot een levendige discussie. Crooke stelde dat Hamas niet als een extremistische beweging kan worden beschouwd. Westerse leiders maken de fout het Midden-Oosten op te delen in ‘extremisten’ en ‘gematigden’. Hamas is dan extremistisch, vergeleken met de Palestijnse regering in Ramallah, die dan automatisch als gematigd wordt betiteld. Deze benadering leidt ertoe dat de Palestijnen gevangen worden gezet in de tegenstelling ‘extremisten’ en ‘gematigden’, waardoor positieve verandering niet mogelijk is.

In de jaren zestig gingen Engeland en de Verenigde Staten het ‘apolitieke’ salafisme (gelovige en hervormingsgezinde islamisten die zich niet bemoeiden met politiek) gebruiken om het nationalistische en socialistische Nasserisme in toom te houden; om daarmee vervolgens de invloed van de Sovjetunie in te dammen, het Russische leger in Afghanistan te verslaan, de invloed van het Shi’isme en de Iraanse revolutie binnen de perken te houden, en, uiteindelijk in Irak, Al-Qaida en de shi’itische milities te bestrijden. Gevolg van deze politieke machinaties aldus Crooke: verschuiving van het ‘apolitieke’ salafisme naar een ‘politiek’ islamisme, versplintering van de islamistische beweging, en toename van terreur. Volgens Crooke vormen deze splinterbewegingen – Al-Qaida, de Taliban, Laskar-e-Taiba (Kashmir) het werkelijke gevaar. De dissidente splinters staan recht tegenover de veranderingsgezinde ‘apolitieke’ islamistische bewegingen: het dissidente salafisme is anti-revolutionair, conservatief, tegen filosofie, tegen denken, tegen diversiteit, en verkondigt een letterlijke lezing van de islam. De ironie wil nu dat het Westen, door haar politiek van indamming van de islamistische revolutie en het shi’isme, via steun aan salafistische regimes als dat van Saoedi-Arabië, deels verantwoordelijk is voor de opkomst van de dissidente politieke groeperingen, en door de weigering te praten met Hamas, juist het extremisme in de hand werkt.

De visie van Crooke sluit aan bij die van Geneive Abdo. In 2000 publiceerde zij No God but God: Egypt and the triumph of islam. In het boek beschrijft Abdo de opkomst in Egypte van wat zij noemt ‘popular Islam’, een vreedzame hervormingsbeweging die niet de staat omver wil werpen of een terugkeer naar de Middeleeuwen voorstaat, maar gelooft dat hun religieuze waarden verenigbaar zijn met de moderne wereld. Een ‘beweging van onderop’, die de islamitische wereld wel eens kan veranderen. Ze wil de nationale staat op vreedzame wijze en met gebruik van de seculiere middelen die de staat biedt, omvormen tot een islamitische sociale orde.

Op de jaarlijkse Afrikadag van de Evert Vermeer Stichting stelde de kersverse ‘ambassadeur fair politics’, minister van ontwikkelingssamenwerking Bert Koenders, dat de tijd van cynisme en slogans voorbij is. “Ontwikkelingssamenwerking boekt enorm goede resultaten, maar er moet nog effectiever en minder versnipperd gewerkt worden,” aldus Koenders. De minister noemde in zijn speech een aantal punten waaruit de successen van zijn moderneringsagenda blijkt:

* We hebben voor het bedrijfsleven het nieuwe programma ORIO ingevoerd, als opvolger voor ORET. We hebben de zaak ongebonden gemaakt, zoals ik twee jaar geleden hier heb beloofd.
* Met het programma worden infrastructuurprojecten mogelijk gemaakt, die juist op armoede zijn gericht en waar overheden in OS-landen geen geld voor hebben. Met ORIO hopen we ook de betrokkenheid van het Nederlandse bedrijfsleven bij de ontwikkeling van het lokale bedrijfsleven in ontwikkelingslanden stimuleren. Want ontwikkelingssamenwerking is een zaak van iedereen, ook van onze bedrijven.
* We zijn aan de slag gegaan met de Schokland-akkoorden, die we tegenwoordig millenniumakkoorden noemen: innovatieve partnerschappen waarin het bedrijfsleven, de maatschappelijke organisaties, mijn ministerie en andere ministerie samenwerken.
Bijvoorbeeld Text to Change, een samenwerkingsverband van NGO’s, Afrikaanse mobiele telefonie providers en farmaceutisch bedrijf Merck Sharp & Dohme, dat mobiele telefonie gebruikt in de gezondheidszorg. Prachtige resultaten, ik kan ze niet allemaal noemen.
* Het nieuwe medefinancieringsstelsel, waarmee ik versnippering wil tegengaan.
* Maar ook een nieuw beleid over multilaterale organisaties als de VN en Wereldbank. Ik ben daar ook kritisch over. Ze moeten beter presteren, samenwerken, maar ook daar boeken we veel voortgang. Ook hierover later meer.
* In internationaal kader hebben we betere afspraken weten te maken over donorcoördinatie en harmonisatie. Tijdens de grote conferentie in Accra vorig jaar heeft Nederland zich ervoor ingezet dat er in relaties tussen donoren en OS-landen ook verantwoording wordt afgelegd aan nationale parlementen en burgers. Want daar gaat het om mensen: de gewone mensen daar.
* Op het gebied van bestrijding van HIV/Aids is er naast een aantal zorgwekkende ontwikkelingen vooral ook positieve trend zichtbaar: het aantal nieuwe HIV-infecties is gedaald van 3 miljoen per jaar in 2001 naar 2,7 miljoen in 2007. Het aantal aidspatiënten dat toegang heeft tot antiretrovirale medicijnen is gestegen. OS heeft ertoe bijgedragen dat vele levens gered zijn.
* In individuele landen zijn prachtige, hoopgevende voorbeelden van ontwikkeling te zien. Bijvoorbeeld in Mali, waar ik twee maanden geleden was. Daar bezocht ik het irrigatiegebied Office du Niger, een landschap dat een klein beetje lijkt op Nederland, maar dan midden in de Sahel. Plat als een dubbeltje, het is nat en boeren fietsen langs kaarsrechte slootjes. Nederland werkt daar sinds dertig jaar aan landbouwontwikkeling. Met succes, want van een failliet landbouwgebied met horige boeren is het Office du Niger een substantieel aandeelhouder geworden in de economie van Mali. Sterker nog, er is een – ik durf het bijna niet te zeggen – soort poldermodel ontstaan waarin de boeren samen met de regering en de irrigatiedienst de beslissingen nemen. En het belangrijkste: de rijstproductie is verzesvoudigd en de inkomsten voor arme boeren zijn verhoogd. Daardoor is Mali veel beter bestand tegen de voedselcrisis die Afrika keihard raakt.

Het thema van de dag, fair politics, sprak Koenders erg aan. “Het doet me namelijk denken aan fair play, een term die in de sport vaak wordt gebruikt om sportief gedrag aan te duiden. Fair politics, zoals fair play, gaat over hoe je met elkaar omgaat. Of je de regels kent die zijn afgesproken. En of je je aan die regels houdt. Pas als beide het geval zijn, is er sprake van een gelijke strijd. Wordt sport sportief en de wereld een level-playing field waarin ook de armste landen kansen hebben om zich te ontwikkelen? Maar daar houdt het natuurlijk nog niet op. Wat mij betreft gaat fair politics juist ook over de ongeschreven regels, de regels die niet als zodanig zijn opgenomen in het regelboekje, maar die wel degelijk met fair en unfair gedrag te maken hebben.
Denk maar even simpel aan het hebben van respect voor anderen, er voor zorgen dat jouw gedrag geen negatieve gevolgen heeft voor anderen. Geef je de tegenstander een hand voor de wedstrijd? Speel je de bal over de zijlijn als hij of zij geblesseerd op het veld ligt? Dat soort dingen.”

Aan het slot van zijn rede ging Koenders in op de veranderingen in het medefinancieringsprogramma.
* Ik heb nieuwe samenwerkingsvormen gestart met partners, van wie de meesten eerder nauwelijks betrokken waren bij OS. Dat gaat bijvoorbeeld in de vorm van akkoorden met het bedrijfsleven, instellingen voor onderzoek en onderwijs, goede doelen (ook niet OS), religieuze organisaties, soms ook nutsbedrijven en af en toe zelfs beleggingsfondsen.
* Verder kwam recentelijk de beleidsnotitie over de essentiële en door mij zeer gewaardeerde rol van maatschappelijke organisaties uit. De particuliere sector is een essentiële motor voor maatschappelijke verandering, voor strijd van onderop. Maar ook hier moet de nadruk veel meer liggen op samenwerken, maatwerk en meerwaarde. Dat betekent minder versnippering, innovatieve partnerschappen en meer nadruk op de toegevoegde waarde van het particuliere kanaal;
* Afgelopen week heb ik ook een stuk aan de Kamer gestuurd met mijn visie over modernisering van het multilaterale kanaal. Ik zal u de details vandaag besparen. Maar organisaties als de VN en de Wereldbank zijn – naast het particuliere en het bilaterale kanaal – enorm belangrijk voor ontwikkeling en armoedebestrijding. Ook daar kan het slimmer en effectiever. We hebben daar als betrouwbare donor een enorme hefboom.
* Tot slot kijk ik ook naar het maatschappelijk draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking. Hierover stuur ik binnenkort ook een brief aan de Kamer. Kritische maatschappelijke steun voor internationale en ontwikkelingssamenwerking vind ik essentieel. En dat zeg ik niet omdat ik hier vandaag ben. Er is een hoop vernieuwing en ontwikkeling. Dat ondersteun ik van harte. De manier waarop de voorlichting, de educatie en de bewustwording over OS is vormgegeven kan en moet volgens mij veel transparanter, minder versnipperd en ingewikkeld. Het kan en moet veel meer aansluiten bij een praktische maatschappelijke trend: individueel aandeelhouderschap van heel veel jonge mensen bij ontwikkeling. De steun van vooral de jonge generatie – zeg maar tussen 18 en 30, waarbij ik de ouderen echt niet wil afschrijven, want waar blijf ik dan met mijn leeftijd – voor OS is onverminderd groot. Zoveel jongeren, actief en betrokken bij grotere en kleinere activiteiten om de wereld bewoonbaar te houden. Ik zag laatst op een t-shirt staan “Don’t think someone else will save the planet”. Dat is voor mij de kern.

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) medlt dat Nederlanders positiever zijn gaan denken over immigranten. Het Continue Onderzoek Burgerperspectieven laat zien dat in het eerste kwartaal van 2009 44 procent van de ondervraagden de aanwezigheid van verschillende culturen een winst voor de samenleving noemt. Eind 2008 was 36 procent van de ondervraagden dit van mening. Eind vorig jaar zei 41 procent dat Nederland met minder immigranten een prettiger land zou zijn; nu vindt 35 procent dat.

Nederlanders zijn volgens het SCP ook milder van toon geworden. De vrijheid van meningsuiting vormt voor de de ondervraagden een dilemma. Het is niet goed anderen te kwetsen, maar kwetsen is subjectief: wat de een tegen het hoofd stoot, laat de ander onbewogen.
Een meerderheid (61%) vindt dat de vrijheid van meningsuiting niet zover mag gaan dat mensen worden gekwetst in hun religieuze gevoelens. Toch moet volgens 54% de vrijheid van meningsuiting krachtiger worden beschermd.
Vrouwen, ouderen, lageropgeleiden en gelovigen vinden relatief vaak dat de vrijheid van meningsuiting niet mag uitmonden in het kwetsen van anderen. Onder mannen, ouderen, lageropgeleiden en niet-gelovigen zijn relatief veel voorstanders van een rachtiger
bescherming van de vrijheid van meningsuiting. In de discussie over de vrijheid van meningsuiting spelen de opvattingen over de integratie en de verharding van de samenleving een rol. De vrijheid van meningsuiting wordt dan als typisch Nederlandse waarde gezien die onder druk staat. Anderen zien in de grotere nadruk op deze vrijheid ofwel een afname van tolerantie, ofwel de grotere geneigdheid zich aangevallen te voelen.

Uit onderzoek van de Rutgers Nisso Groep en E-Quality blijkt dat media een belangrijke rol spelen in de mentaliteit en het gedrag van etnische jongeren. Eenzijdige en seksueel getinte opmerkingen worden overgenomen door jongeren. Zo worden meisjes al snel ‘hoer’ genoemd en jongens ‘players’.

Turks-Nederlandse –en Marokkaans-Nederlandse jongeren vormen een risicogroep. Uit het onderzoek komt naar voren dat zij het meest beïnvloedbaar zijn door media. Uit bijna alle uitkomsten blijkt dat voor deze groep de verbanden met mediagebruik en de perceptie van mediabeelden het sterkst zijn. Dit komt doordat de mediaopvoeding van huis uit een negatieve werking heeft. Mediabeelden worden door ouders bekritiseerd en weggezapt. Ook wordt over seksualiteit in Turks-Nederlandse –en Marokkaans-Nederlandse gezinnen niet of nauwelijks gesproken, waardoor de jongeren geen interesse lijken te hebben voor seks. Een groot deel van deze jongeren geeft aan druk te voelen binnen de vriendenkring om er goed uit te zien en ervaringen te hebben met seks.

Opvallend is dat er voor jongeren met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond weinig verbanden lijken te zijn tussen mediagebruik en houding en gedrag ten aanzien van seksualiteit.

Het Centrum voor Individu en Samenleving (CISA) is van mening dat discriminatie van alleenstaanden in Europa door de Europese Commissie niet serieus wordt genomen. In een brief aan de voorzitter van de Commissie, José Manuel Barroso, schrijft het CISA dat ondanks het Europese Jaar van gelijke kansen voor iedereen – in 2007 – de Europese Commissie van mening is dat het Europese discriminatieverbod in het recht van de Europese Gemeenschap niet voor alleenstaanden geldt. De reactie van de Commissie hierop was dat men zich inzet voor de bestrijding van alle vormen van discriminatie maar dat het Handvest van de Grondrechten juridisch niet bindend is en dat de Commissie discriminatie van de expliciet in de wet genoemde groepen kan bestrijden maar geen mandaat heeft om discriminatie van alleenstaanden tegen te gaan. In de brief aan Barroso vraagt het CISA dat de Europese Commissie zich in moet zetten voor de bestrijding van alle vormen van discriminatie. Volgens het CISA verschuilt de Commissie zich achter de redenering dat het Hndvest van de Grondrechten niet bindend is. Het CISA wijst erop dat Europarlementariër mevrouw Kathalijne Buitenweg (GroenLinks)  met succes bij voorzitter Barroso van de Europese Commissie bezwaar heeft aangetekend tegen het niet noemen van homo’s in artikel 13 EG-verdrag.

Overigens heeft Europarlementariër Sophie in ‘t Veld (D66) schriftelijk een aantal uitgebreide vragen over de positie van alleenstaanden aan de Raad van de Europese Unie gesteld. Daarbij heeft zij gewezen op de aanzienlijke en steeds stijgende omvang van deze groep in veel Europese landen. Zij haalt studies aan die ondermeer aantonen dat alleenstaanden een bijzonder kwetsbare groep in de samenleving vormen, dat zij te maken hebben met hogere kosten van levensonderhoud, met problemen bij toegang tot de arbeids- en woningmarkt, gezondheidszorg en dat dit kan leiden tot een toename in ongelijkheid en armoede.

Het Europees Parlement stemde op 2 april voor het voorstel van GroenLinks-Europarlementariër Kathalijne Buitenweg om discriminatie op basis van seksuele oriëntatie, handicap, leeftijd en religie buiten de arbeidsmarkt in Europa te verbieden. Buitenweg is ontzettend blij en ziet dit als een kroon op haar werk van de afgelopen 10 jaar.

“Ik ben ontzettend trots dat het is gelukt om een ruime meerderheid in het Europarlement te krijgen voor mijn rapport. De afgelopen maanden heb ik het vuur uit mijn sloffen gelopen om compromissen te bereiken. Ondanks alle druk van buitenaf is het toch gelukt het Europarlement te overtuigen dat deze regels hard nodig zijn in Europa”, zegt Buitenweg.

Het rapport pleit voor Europese regels tegen discriminatie op grond van seksuele oriëntatie, handicap, religie en leeftijd. Op de arbeidsmarkt en de werkvloer zijn alle vormen van discriminatie sinds 2000 volgens Europese wetgeving verboden. Maar de bestaande anti-discriminatierichtlijn geldt nog niet voor de terreinen goederen en diensten, onderwijs, sociale zekerheid en sociale voordelen. Met het rapport van Buitenweg moet hier een einde aan komen.

De Zweedse regering is voornemens het rapport voor het einde van dit jaar aan te nemen onder hun voorzitterschap van de Europese Unie. Als dit lukt, dan zullen de regels ook consequenties hebben voor Nederland.

Zo moet Nederland nieuwe regels maken om leeftijdsdiscriminatie tegen te gaan en gehandicapten voorwaardig deel te laten nemen aan de samenleving. Zoals rolstoelen toegang geven tot openbare ruimte en vervoer. Maar ook mogen ouderen niet meer gediscrimineerd worden bij het aanvragen van een arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Buitenweg is sinds 1999 bezig met anti-discriminatie in Europa. In 2000 heeft Buitenweg als rapporteur in het Europees Parlement aan de wieg gestaan van de richtlijn tegen rassendiscriminatie. Deze richtlijn is destijds aangenomen. Buitenweg is niet opnieuw verkiesbaar en verlaat het Europarlement in juni.

Richard Branson pleitte voor een ‘climate war room’. ACT, A Convenient Truth (een project van Gorilla Media, Hilversum) zet er een op. Vanaf 20 april gaan vanuit de war room op Kornwerderzand en de Blokhuispoort in Leeuwarden wetenschappers aan de slag om de enorme berg plastic die ronddrijft in de Stille Oceaan – een berg tweemaal zo groot als Frankrijk – aan te pakken.

“We pretenderen niet dat we die opgeruimd krijgen, maar we kunnen wel grote stappen in de goede richting zetten,” zegt Cees Mout van productiebedrijf Gorilla – bedenker van ACT, in het Friesch Dagblad. “Ons doel is om mensen met kennis aan elkaar te koppelen. We zetten een spot op de ideeën waar zij mee komen, om zo draagvlak en geld los te krijgen voor het uitvoeren van die ideeën. De oplossing voor allerlei problemen is meestal al uitgevonden. Het is alleen de kunst om de uitvinders in contact te brengen met de mensen die het geld en de invloed hebben om het probleem ook echt op te lossen.”

Van 20 tot 22 april vindt in Stadsschouwburg De Harmonie in Leeuwarden de startmanifestatie van ACT plaats.

ACT is een van de vele nieuwe initiatieven in Fryslân op het gebied van duurzaamheid. Dat ACT in de provincie neerstrijkt komt door de contacten met projectontwikkelaar Henk Seinen van Seinen Project Ontwikkeling, ontwikkelaar van duurzame projecten (zoals de goedkope energievrije starterswoning). Daarnaast is er sinds vorig jaar Green Community, een project van ondernemer Piet van der Hoop uit DRonrijp en reclamemaker Charles van der Hoog.

Om de situatie in aandachtswijken te verbeteren moeten werk en onderwijs meer aandacht krijgen. Het huidige wijkbeleid benadrukt vooral veel het belang voor sociale cohesie en het mengen van de wijk door herstructurering. Het begin van een betere wijk ligt echter bij een betere individuele positie van haar bewoners. Dit zeggen onderzoekers Katinka Eikelenboom en Gerrit Pas van het Wetenschappelijk Bureau GroenLinks. Zij bekritiseren in het rapport ‘Banen of barbecues?‘ de wijkaanpak die onder oud-minister Vogelaar is ingezet. De basis van deze kritiek vormt een onderzoek in de Utrechtse wijk Kanaleneiland.

Het Nicis Instituut, dat het onderzoek bespreekt, schrijft dat de onderzoekers vinden dat het kabinet te veel uitgaat van de maakbaarheid van de samenleving. Met de nadruk op sociale cohesie wordt gehoopt een gemeenschap te creëren die hiervoor nooit bestaan heeft. Ook zijn Eikelenboom en Pas van mening dat het kabinet van een aantal aannames uitgaat die niet wetenschappelijk onderbouwd zijn:

Ten eerste de aanname dat de problemen in de wijken samenhangen met het gebrek aan sociale cohesie in de wijk. De onderzoekers stellen dat uit eerder onderzoek blijkt dat sociale cohesie een direct gevolg is van individuele ontwikkeling. Pas als een individu zich goed voelt (met zelfvertrouwen vanwege een baan of een opleiding) kan deze met energie mengen in de sociale netwerken van de buurt.
Ten tweede dat de problemen in de wijken samenhangen met de concentratie van kansarmen. Bij deze aanname, waarop het beleid gericht op bevolkingsspreiding gebaseerd is, ligt er meer nadruk op de bevolkingssamenstelling dan op de individuele achterstandsposities van de bewoners. Met herstructurering verspreid je de bewoners zonder hun sociale positie te verbeteren.
Ten slotte, de aanname dat de problemen in de wijken het best kunnen worden aangepakt op het niveau van de wijk. Volgens Eikelenboom en Pas is de wijk, ondanks dat het de plek is waar problemen zich manifesteren, niet altijd de plek om ze ook op te lossen. In het huidige wijkbeleid is de wijkaanpak te veel een doel op zich terwijl veel problemen beter op andere niveau kunnen worden aangepakt.

Het Wetenschappelijk Bureau van GroenLinks koos Kanaleneiland uit als wijk om onderzoek te doen naar het effect van het wijkbeleid van oud-minister Vogelaar. Hiervoor sprak het bureau in de lente van 2008 met verschillende partijen in de wijk. Onderzocht werd wat het wijkbeleid van Vogelaar inhoudt en wat de betrokken organisaties van de aanpak vinden. In het wijkactieplan worden 96 projecten voorgesteld om de sociale positie van de bewoners te verbeteren. De meeste zijn gericht op het versterken van de sociale cohesie en slechts een enkel project richt zich op arbeid en onderwijs.