Jonge moslims voelen zich niet welkom in Nederland. Dat zegt Hamit Karakus, wethouder in Rotterdam voor de PvdA, in de Volkskrant. “Mijn kinderen snappen er niets meer van. Je kunt ze niet verwijten dat ze de Nederlandse taal niet spreken, dat ze de gewoonten en de cultuur niet begrijpen, dat ze niet goed opgeleid zijn. En je kunt ze al helemaal niet verwijten dat ze zich niet gedragen. Toch hebben ook zij het gevoel dat ze nog steeds niet geaccepteerd worden. Ook zij vragen zich af of ze in dit land nog wel een toekomst hebben.”

Karakus houdt Geert Wilders medeverantwoordelijk voor de stemming onder jonge moslims. Wilders voedt niet alleen onder autochtonen de angst, maar ook onder allochtonen, aldus Karakus. “Als mensen bang worden, vallen ze terug op hun eigen groep. Ze zijn dan ontvankelijker voor de boodschap dat ze zekerheid moeten zoeken bij de tradities van hun voorouders, bij hun geloof. Als je voelt dat je niet langer wordt gewaardeerd door Nederland, dat je nooit helemaal vertrouwd wordt, hoe hard je ook je best doet, dan doet dat iets met je. Zo ontstaan twee groter wordende groepen die zich beide niet meer thuis voelen in hun eigen stad, die bang zijn voor wat de toekomst zal brengen en die niet meer met elkaar verder willen.”

De actualiteitenrubriek Netwerk meldt dat ruim een op de drie Turkse en Marokkaanse moslims wil weg uit Nederland. Meer dan de helft denkt steeds vaker over vertrek, maar driekwart voelt zich nog steeds thuis in Nederland. Dat blijkt maandag uit onderzoek van Motivaction. 57 procent van de Turkse en Marokkaanse moslims voelt zich minder thuis dan in het verleden. Driekwart heeft het gevoel dat autochtonen hen negatiever beoordelen dan voorheen. Veertig procent zegt vaker te worden gediscrimineerd, een kwart zegt zelfs dat dit regelmatig gebeurt, zo blijkt uit het onderzoek. Overigens ziet achttien procent wel wat in sommige punten van Wilders. Vier procent denkt zelfs dat de PVV-politicus veel problemen kan oplossen als hij in de regering komt.

In een reactie op de uitkomsten van het onderzoek zei Geert Wilders: “Hoe minder islam hoe beter”.

Uit het onderzoek ‘De stad en staat van de burger’ van Marianne van Bochove, Katja Rusinovic en Godfried Engbersen van de Erasmus Universiteit blijkt dat de allochtone middenklasse in Rotterdam actief is in de samenleving. Zeker op stadsniveau participeert deze groep en voelt zich betrokken. Wat betreft politieke participatie en vrijwilligerswerk doet de groep niet onder voor autochtone middenklassers. Ongeveer de helft van de autochtone en allochtone respondenten zijn momenteel actief als vrijwilliger. Allochtonen blijken relatief meer actief bij zelforganisaties dan autochtonen.
Opmerkelijk is verder ook dat een ruime meerderheid van de geďnterviewde allochtone middenklasse zich verbonden voelt met Nederland. De gevoelens van verbondenheid met de stad Rotterdam zijn echter nog sterker. Ze verwachten dan ook dat ook de gemeente zelf laat zien trots te zijn op haar burgers. Veel respondenten voelen zich naast ‘echte’ Rotterdammer ook een ‘echte’ Surinamer, Turk of Marokkaan. Deze gevoelens van verbondenheid blijken overigens vooral uit te gaan naar de etnische groep in Nederland. De sterke transnationale activiteiten (activiteiten gericht op het land van herkomst) vertonen geen samenhang met lokale participatie. De mate waarin migranten betrokken zijn bij dergelijke activiteiten zegt niets over de mate waarin zij lokaal actief zijn.
Voor het onderzoek, in opdracht van Nicis Institute,  interviewden de onderzoekers 225 Rotterdammers van Surinaamse, Marokkaanse en Turkse afkomst en honderd autochtone Rotterdamse middenklassers.Het rapport is op 15 juni aangeboden aan burgemeester Aboutaleb van Rotterdam.

Minister Koenders is enthousiast over de uitkomsten van de VN-top over de wereldwijde economische crisis. Hoogleraar Paul Rogers is kritisch over de top die van 24 tot 26 juni in New York werd gehouden.

De minister voor ontwikkelingssamenwerking: “Dit is de eerste keer dat alle landen van de wereld gezamenlijk maatregelen afspreken om de dramatische gevolgen van de crisis in ontwikkelingslanden te beperken. Vooral in arme landen zijn die gevolgen erg groot, terwijl zij niets met de oorzaak te maken hebben. Tijdens deze conferentie hebben zij hun stem kunnen laten horen. Dat vind ik een grote winst.”

De hoogleraar vredesstudies: “Van de westerse staten was geen enkel staatshoofd aanwezig, terwijl een meerderheid van de aanwezige topfunctionarissen afkomstig waren uit ontwikkelingslanden. Daarom kunnen er vraagtekens gezet worden bij de betrokkenheid van westerse landen bij het oplossen van de crisis.”

Koenders, speciale gezant van de conferentie en nauw betrokken bij de voorbereidingen, meldt dat afgesproken is dat de rijke landen hun bijdrage aan ontwikkelingssamenwerking niet mogen verlagen als gevolg van de financiële crisis. Ook zijn er concrete afspraken gemaakt over de noodzaak van verbeterde markttoegang voor producten uit ontwikkelingslanden, het tegengaan van protectionisme, en het indammen van illegale geldtransacties. “Het eindresultaat is mede dankzij Nederland tot stand gekomen. Dit biedt ons de mogelijk om ook in het vervolgtraject een belangrijke rol te kunnen spelen, opnieuw als bruggenbouwer tussen de rijke en de arme landen”, aldus minister Koenders.

Paul Rogers, hoogleraar vredesstudies aan de Universiteit van Bradford (U.K.), schrijft op de website van OpenDemocracy dat er twee mondiale crises woeden: de voedselcrisis en de financiële crisis. Het antwoord van de machtige landen is echter het inzetten op militaire veiligheid in plaats van duurzame veiligheid. Rogers wijst naar de almaar stijgende militaire uitgaven, ondanks de economische crisis. Voor het eerst in de geschiedenis lijden meer dan 1 miljard mensen honger. De uitgaven aan wapentuig steeg volgens het Zweedse onderzoekinstituut SIPRI in 2008 met 4 procent.

Als voorbeeld noemt Rogers de bouw van een enorm militair trainingcentrum in Jordanië. Met steun van de Verenigde Staten bouwt de Jordaanse overheid voor bijna 100 miljoen dollar een complex waar legers van diverse landen kunnen oefenen in nieuwe vormen van oorlogvoeren, met nadruk op de bestrijding van terrorisme en stadsoorlog. “De bouw van dit enorme militaire complex, op hetzelfde moment dat de wereldgemeenschap zoekt naar manieren om de armoede in te dammen en de noden van armen te verlichten, is een van die vreemde toevalligheden die soms een onverwacht licht werpen op de kern van de mondiale problemen,” schrijft Rogers.

Extreemrechts wordt van binnenuit continu verdeeld door factoren als gebrek aan leiderschap en het ontbreken van een gezamenlijk doel. De eenheid van extreemrechts is niet werkelijk aanwezig, maar wordt hen slechts van buitenaf toegedicht. Dit concludeert Annette Linden in haar onderzoek Besmet. Levenslopen en motieven van extreemrechtse activisten in Nederland waarop zij 26 juni aan de Vrije Universiteit promoveert. Zij beschrijft ook de actuele toepasbaarheid van de uitkomsten.
Linden interviewde 36 activisten die zich hebben aangesloten bij een extreemrechtse beweging. “Mijn beeld toen ik begon was dat van extreemrechtse politici of skinheads, maar uit mijn onderzoek blijkt dat er veel diversiteit is in de ideeën, mensen en hun achtergronden”, aldus de sociaalwetenschapper.
Het onderzoek leverde een rijk en gedifferentieerd beeld op. Wat van buitenaf beschouwd wordt als een coherent geheel, blijkt van binnenuit bezien een bonte verzameling van groeperingen en individuen met uiteenlopende beweegredenen om zich met extreemrechts in te laten. De inzichten hebben ook waarde voor de huidige aanpak van activisme en radicalisering, niet alleen bij extreemrechts. Door naast een groepering als geheel, ook de individuele motieven van activisten te bekijken en hierop in te spelen is het mogelijk radicalisering effectiever en in een vroeger stadium aan te pakken of zelfs te voorkomen.

In de Volkskrant zegt Linden hierover: “Je moet het gedachtengoed niet willen uitbannen. Alleen al de verspreiding van ideeën op internet tegengaan, is onhaalbaar. Als je jongeren labelt als neonazi’s, gaan ze zich ook zo gedragen. En onthoud dat het een fase kan zijn: a leidt niet automatisch tot b.Beleid maken op een hele groep is bijna onmogelijk. Uit mijn onderzoek blijkt dat de uittreders een ding gemeen hebben: ze hadden buiten de groep een vertrouwenspersoon die hen niet als paria behandelde. Je moet plekken creëren, vooral op scholen, waar ze vertrouwenspersonen kunnen ontmoeten. Een individuele benadering is echt noodzakelijk.”

In de bestrijding van radicaal-rechtse ideeën deden twee Nederlandse gemeenten – Winschoten en Eindhoven – mee aan een project om extreemrechtse jongeren tot inkeer te brengen. Winschoten boekte succes, terwijl Eindhoven faalde. Een opmerkelijke uitkomst. Het weekblad Binnenlands Bestuur wijdt de mislukking in Eindhoven aan een slechte regie van de gemeente en slechte samenwerking met politie en jongerenwerk.
De Anne Frank Stichting schrijft dat deradicalisering van extreemrechtse jongeren een nuttige aanvulling is op bestaande vormen van aanpak, zoals educatie en repressie. In de jaarlijkse Monitor Racisme & Extremisme: Deradicaliseren in de praktijk is te lezen dat “de nieuwe aanpak vooral resultaten boekt bij jongeren die nog niet diep in het rechtsextremistische milieu verkeren: nieuwkomers en meelopers. Om ook effect bij de rechtsextremistische ‘harde kern’ te sorteren, zal op intensievere hulp en ondersteuning moeten worden ingezet.”

“De vraag is: waarom kunnen Nederlanders zo slecht omgaan met verschil,” zegt hoogleraar sociologie en oud-Leeuwarder Jan Willem Duyvendak in een interview met NieuwWij. “Omgaan met verschil hebben we in Nederland verleerd.” Nederland is een van de meest homogene landen in Europa, aldus Duyvendak. “Dat komt omdat we tevreden zijn met hoe Nederland is. Ons zelfbeeld is dat Nederland een progressief en tolerant land is. Maar nu komen er groepen mensen met andere opvattingen, over bijvoorbeeld man-vrouw verhoudingen. De angst is dat de nieuwkomers dat progressieve beeld gaan ondermijnen.”

“Nederland is in de ogen van veel autochtonen een huis. Dat betekent dat je alles moet delen. Delen houdt in dat alles hetzelfde moet zijn. Daarom hebben we er last van dat iemand anders is en doet. Uit onderzoek blijkt dat veel allochtonen zich thuisvoelen in Nederland. Het zijn juist autochtonen die zich niet langer thuisvoelen in Nederland. De politiek denkt nog steeds dat allochtonen dat thuisgevoel niet kennen. In het debat zijn er dan ook veel te grote woorden, zoals sociale cohesie. Ik vind dat er teveel sociale cohesie in Nederland is. Maar die is te vinden binnen groepen, niet tussen groepen. Er is nauwelijks een kleffer land dan Nederland.

Integratie vindt vooral plaats in de arbeidssfeer. daar ontmoet je andere mensen waar je zelf niet voor kiest. In je vrije tijd kies je zelf met wie je wilt omgaan.”

“Wilders vergroot eerst het gevaar uit. Dan neemt hij de slachtofferrol aan, dat doet het altijd goed. Het vijandsbeeld van de islam roept hij op via de bekende propagandatechnieken, die inspelen op de beleving van gewone, gefrustreerde mensen.” Aldus emeritus polemoloog Leon Wecke in Trouw van 19 juni. “Herhaling is erg belangrijk. Steeds opnieuw komt hij met dezelfde aanvallen op de islam, de Koran en de Marokkaanse jeugd. Net zo belangrijk is het simplificeren van feiten. Een eenvoudig vijandsbeeld wordt een instrument voor de gewone mens om zich toch een oordeel te kunnen vellen. Nog een ander kenmerk is dat Wilders inhaakt op de meest primaire behoeftes van mensen, zoals de behoefte om hun werk te houden. De vreemdeling komt dat werk afpakken, menen zij dan te weten.”
Wecke maakt een vergelijking met de Koude Oorlog. Ook toen wisten beide partijen – het Westen en de Sovjetunie – via het creëren van vijandsbeelden de ander als een grote bedreiging voor de eigen samenleving te bestempelen. Het gaf toen regeringen ruimte om verregaande voorstellen te doen om de dreiging in te dammen (forse verhogingen van het defensiebudget) en het geeft Wilders nu ruimte om harde maatregelen te eisen tegen aanhangers van de islam.
Wecke waarschuwt dat een vijandsbeeld niet zomaar weer is af te breken: “Dat was na de Koude Oorlog ook niet zo eenvoudig. Na de komst van Gorbatsjov duurde het nog vier of vijf jaar voordat het westen toegaf dat de Russen geen bedreiging meer vormden. Dat soort beelden ben je dus niet zomaar kwijt.”

Jacques Wallage, de vertrekkende PvdA-burgemeester van Groningen, hekelt in Binnenlands Bestuur van 19 juni de reacties van zijn partijgenoten op de winst van Wilders tijdens de Europese verkiezingen. “Minister Plasterk, intellectueel toch, roept de partij op de wijken in te gaan. En dat uit de mond van iemand die in staat is om intellectuelen op te leiden. Kunnen we niets fundamentelers bedenken?”, zegt Wallage in het interview. “De fellowtravellers van het populisme”, zoals Wallage ze noemt, gaan op Wilders lijken om zo in de gunst te komen bij de PVV-kiezers. “Die bewijzen de kiezer en ook zichzelf een heel slechte dienst.” Wallage ziet niets in deze taktiek en roept daarentegen op om mensen perspectief te geven. “Organiseer perspectief. Niet voorwaarts naar het verleden, zoals Wilders wil, maar naar voren, naar de toekomst.”

Net als Wilders gaan doen en grote woorden gaan roepen is een heilloze weg. Net als Wallage waarschuwt onderzoeker en publiciste Anne-Ruth Wertheim hier ook voor. In de Volkskrant eerder dit jaar schreef Wertheim dat woorden mensen kunnen aanzetten tot het gebruik van geweld. “Degraderen en als gevaarlijk brandmerken, door elkaar geklutst is dat een giftig brouwsel,” schrijft Wertheim.”Omlaag halen en angst aanjagen vlecht hij [Wilders] sluw door elkaar. Op de moslims moeten we neerkijken met hun primitieve gewoonten als spugen en asociaal gedrag. En we moeten doodsbang voor ze zijn, ze slaan mensen in elkaar en willen de boel hier overnemen, ons  koloniseren. Nu de angst voor een getalsmatige overheersing door moslims niet meer aanslaat, haalt hij ‘koloniseren’ van stal, hoe wij Nederlanders als minderheid heersten over meerderheden…De geschiedenis heeft geleerd dat er hevige angst moet heersen om over te gaan tot massaal geweld. Parasieten, binnengedrongen ziektekiemen, ‘het internationale wereldjodendom’, de islam die van binnenuit onze samenleving aantast.” Daarom is er alle reden de woorden van politici en opiniemakers nauwlettend te bestuderen, besluit Wertheim.

De regering Balkenende is niet groen tussen de oren. Dat blijkt telkens opnieuw en dat levert Nederland een steeds grotere achterstand op ten opzichte van omringende landen.

Respect, solidariteit en duurzaamheid waren twee jaar geleden nog de kernbegrippen van het regeerakkoord. Wat we in werkelijkheid zien is een premier die de Dalai Lama weigert te ontvangen, een minister van economische zaken die het boegbeeld van de Nederlandse duurzame en innovatieve industrie ten onder laat gaan en een regeringsploeg die geen boodschap meer heeft aan de volksvertegenwoordiging of aan Europese regels.

Nederland verspeelt in hoog tempo zowel haar reputatie als haar uitgangspositie voor de toekomst. Korte termijn denken en onvoldoende inzicht in onze werkelijke belangen zijn daar mede oorzaak van. Zie de ondergang van Econcern als gevolg van onvoldoende doortastend ingrijpen in de sanering van de banken.  Miljarden pompen in een financiële vergiet zonder garanties te eisen over de besteding daarvan is vragen om problemen. Toelaten dat het geld gewoon wordt opgepot in plaats van er vitale industrie mee te steunen is ronduit kortzichtig.

Maar ook de charade rond de Dalai Lama getuigt van chronisch onbegrip. De halfslachtige opstelling van de premier heeft alleen maar negatieve gevolgen: bij de Chinezen heeft het niets opgeleverd, voor hun maakt het niet uit welk regeringslid de Dalai Lama ontvangt. In Europa leidt de halfslachtige opstelling alleen maar tot verder reputatieverlies.

De energievoorziening is de basis voor onze economie. Daarbij gaat het om meer dan CO2. Beschikbaarheid en betaalbaarheid zijn de sleutelwoorden, en de echte oplossingen voor beide risico’s lossen uiteindelijk ook het CO2 probleem op. Ten minste, als je voor daadwerkelijk effectieve oplossingen kiest. En dat verzuimt deze regering stelselmatig.  Zie de weigering om decentrale opwekking van schone energie structureel te steunen. Zie de grootschalige en honderden miljoenen verslindende inzet op nog steeds niet bewezen toepassing van CO2 afvang en opslag als motivatie voor het bouwen van nog meer kolencentrales (waar inmiddels zelfs fervente voorstanders als RWE op terugkomen).

Zie de ondoordachte inzet op elektrisch vervoer waardoor, zonder toepassing van werkelijk innovatieve oplossingen, zowel de kip als het ei verloren dreigen te gaan.  Immers: er is geen beleid om de noodzakelijke elektriciteit schoon op te wekken. Er is onvoldoende capaciteit om het benodigde vermogen te leveren. Er ontstaat een nieuwe afhankelijkheid van schaarse, steeds duurdere en steeds minder beschikbare grondstoffen, die nodig zijn voor de productie van elektromotoren en accu’s. Er wordt opnieuw op grote schaal energie verspild door toepassing van de techniek in verouderde concepten (elektrisch aangedreven auto’s op basis van direct drive – waarbij de aandrijving in de wielen zit – hebben slechts 25% van het vermogen nodig om de zelfde prestaties te leveren.)

De uitslag van de Europese verkiezingen toont aan dat de kiezers zich in grote getale van deze regering afkeren. Toch zegt premier Balkenende in een interview de verkiezingsuitslag niet te zien als een verwijt aan zijn regering. Hij kon zijn onvermogen om de werkelijkheid te duiden niet scherper typeren. Maar ondertussen raakt het land steeds verder af van een duurzame toekomst.

Bron: Peter van Vliet, Duurzaamnieuws 67 (7 juni 2009)

Twee nieuwe films vragen aandacht voor de toestand van de aarde. Op het internet is op 5 juni de film Home in premiere gegaan. Home is een documentaire van anderhalf uur, gemaakt door regisseur Yann Arthus-Bertrand. De kijker wordt meegenomen op reis langs de mooiste plekjes van onze planeet. Met commentaar waarin regelmatig uitgelegd wordt wat je ziet en hoe dat ontstaat. En vooral hoe wij die schoonheid en het leven er op aantasten! Aan het eind van de film wordt er een opsomming gegeven van wat er allemaal mis is, maar gelukkig is er ook een optimistisch geluid te horen: er is wat aan te doen en er gebeurt wat. Nu kan het nog.

Op 7 juni waren bezoekers van het Duurzame Filmfestival getuige van de Nederlandse premičre van The Age of Stupid. Regisseur Franny Armstrong was halverwege het maken van haar film toen Al Gore zijn An Inconvenient Truth uitbracht. “Gelukkig bleek die totaal anders: hij het wetenschappelijk deel, wij het menselijke verhaal,” zegt Armstrong in Trouw. The Age of Stupid speelt in het jaar 2055, als een van de laatste aardbewoners terugkijkt op de toestand van de wereld en hoe het zover heeft kunnen komen. In zes menselijke portretten laat Armstrong zien dat de levenswijze op aarde niet langer door kan gaan. “We zullen onze manier van leven radicaal moeten veranderen. En dan nog is de kans dat het goed komt fifty-fifty,” zegt ze.