Wat is de kans van slagen op een stevig klimaatakkoord in Kopenhagen? Dat is de vraag die het Amerikaanse tijdschrift Mother Jones voorlegde aan de bekende politicoloog en speltheoreticus Bruce Bueno de Mesquita. Bueno de Mesquita heeft een computermodel ontwikkeld waarmee, door speltheorie, voorspelt kan worden welke politieke beslissingen er waarschijnlijk genomen zullen worden. Ook zou het model internationale ontwikkelingen kunnen voorspellen. Bueno de Mesquita heeft onlangs een boek gepubliceerd – The Predictioneer’s Game. Using the Logic of Brazen Self-Interest to See and Shape the Future – waarin hij onder meer de kans van slagen op een wereldwijd klimaatakkoord bespreekt.

De politicoloog voorziet op grond van zijn berekeningen dat een akkoord in Kopenhagen een ‘feel good’ overeenkomst zonder tanden zal zijn. De Verenigde Staten en Europa zullen geen verregaande stappen aankondigen, omdat de grote opkomende economieën, zoals China, India en Brazilië, zich niet zullen of willen verbinden aan drastische reducties van hun CO2-uitstoot.

Wat Bueno de Mesquita verbaasde was dat de eerste jaren na het ‘tandeloze akkoord’ iedereen zich vol ijver zal inzetten, maar dat na vijf jaar de steun en betrokkenheid langzaam zal inzakken. Alleen de ontwikkeling van nieuwe technologie zal een positieve bijdrage leveren aan de strijd tegen klimaatverandering, aldus de politicoloog.

Het beste scenario op grond van het model van Bueno de Mesquita is een kleine duurzame verbetering ten opzichte van de huidige Kyoto-richtlijnen. Maar alle andere scenario’s leiden niet tot een breed gedragen internationale overeenkomst.

De milieubeweging is te stil, vindt Egbert Tellegen, socioloog en hoogleraar milieukunde, in Trouw. Hij roept de beweging op maatschappijkritischer te worden en vragen te stellen bij de huidige economische orde. “We leven in een tijd waarin de consument de productie niet meer kan bijhouden, in plaats van andersom. We moeten consumeren, niet omdat we die producten nodig hebben, maar omdat anders de koersen dalen en het personeel op straat komt te staan. Er is enerzijds een economische crisis, anderzijds een ecologische ramp. In zo’n tijd zou je van de milieubeweging een toegevoegde waarde verwachten. Natuurmonumenten en het Wereldnatuurfonds hebben natuurlijk altijd koudwatervrees gehad voor maatschappijkritiek, maar een club als Milieudefensie zou toch best een economische visie kunnen geven? Juist een langetermijnvisie. Hebben we wel een beurs nodig? Kan het niet anders? Geef antwoord op de vraag hoe onze economie eruit moet zien om de milieudoelen te halen. Kom met plannen voor een nieuwe economische orde.”

Volgens Tellegen gaat de milieubeweging er tegenwoordig van uit dat economische groei en ecologie elkaar niet hoeven te bijten. Terwijl juist economen vraagtekens bij die visie zetten, is de milieubeweging teveel op consensus gericht, aldus Tellegen. “Een punt bijvoorbeeld dat totaal taboe is, is inkomen. Een hoog inkomen is ontzettend slecht voor het milieu. Er is een zeer sterke correlatie tussen inkomen en de ecologische voetstap. Als je iets wilt doen aan het milieu op langere termijn, moet het vrij besteedbaar inkomen omlaag. Heb je ooit gehoord dat in het kader van duurzaam ondernemen een directeur van zo’n bedrijf nooit méér mag verdienen dan premier Balkenende? Nee, dat is gewoon een taboe. Ook het afschaffen van bonussen zou een onderdeel van het duurzaam ondernemen moeten zijn. Niet dat de milieubeweging mij nou moet napraten, maar laat ze met iets komen. Het minste wat zij kan doen is er in ieder geval over nadenken. Nu schiet ze echt tekort. Ze is op consensus gericht, iedereen ’denkt mee’. Er bestaan splinters, die proberen kleine gemeenschappen duurzaam te maken. Maar dat soort kleinschalig gedoe, daar moeten we het niet van hebben. We moeten zoeken naar internationale oplossingen.”

Een van de economen die volgens Tellegen vraagtekens zet bij onbegrensde economische groei is econoom Jaap van Duijn. Hij publiceerde twee jaar geleden het boek De groei voorbij. Over de economische toekomst van Nederland na de booming nineties.

“Wat we tot nu toe hebben gedaan is pas een vingeroefening, de Für Elise voor het grote concert. We hebben dubbel glas, spaarlampen en waterbesparende douchekoppen, maar nu moet het echte werk komen. Dat beeld moeten we zien over te brengen. Dan kun je roepen, zoals de overheid ook doet: met techniek kun je veel oplossen. Maar dat is lang niet genoeg, een groot deel moet toch echt komen van gedragsverandering.” Aldus Pieter Winsemius, oud-minister van VROM, in de Volkskrant van 26 september.

Winsemius maakt zich zorgen. Over de manier van leven in de rijke landen, over het gebrek aan ambitie bij het kabinet, over het klimaat dat uit de hand dreigt te lopen. De oud-minister spreekt over orde-effecten: het een leidt tot het ander. Toendra’s die ontdooien, waardoor methaangas vrijkomt, waardoor het broeikaseffect nog dramatischer vormen aanneemt; oceanen die opwarmen, waardoor misschien minder CO2 door de wereldzeeën wordt opgenomen, waardoor de atmosfeer instabieler wordt, waardoor….

Ook de politiek van nu krijgt er van langs. “Ik vind dat dit kabinet heel veel belangrijke onderwerpen taboe heeft verklaard. Maar om bij het klimaatbeleid te blijven: ik word er niet enthousiast van. Het is gewoon niet ambitieus genoeg. Noem eens een maatregel die eruit springt? Spaarlampen, een kleine stap, maar de grote actie moest van de Postcodeloterij komen. Je kunt zeggen: we doen aan energiebesparing bij wooncoöperaties. Dat noem ik een overwinning met twee vingers in de neus. Zelfs met een hand aan het stuur win je die sprint nog. Er zijn domweg hogere ambities nodig.”

Winsemius roept het kabinet op te gaan praten met het bedrijfsleven. “Je gaat praten met het bedrijfsleven en je zegt: wat is het grote plan en hoe gaan we dat halen? Het Nederlandse milieubeleid is er altijd uitgesprongen door de convenantbenadering, waarin energiebedrijven en de industrie echt meededen. Dat ging in de geest van: luister eens: we hebben een probleem en wij moeten jou helaas lastig vallen. Dat doen we liever niet, maar het is niet anders. Dan kan de andere kant zeggen: ik ben met het probleem niet eens, maar ik begrijp dat je me moet lastig vallen. Als je dan samenwerkt kun je de botsing zo vreedzaam mogelijk laten verlopen, waardoor beide partijen verder kunnen. Zo doen grote bedrijven als Shell het met het klimaat.”

Hij is niet zo hoopvol over het vermogen de politiek (inclusief zijn eigen partij, de VVD) om daadkrachtige maatregelen te nemen. Misschien komt er een mooi akkoord in Kopenhagen, maar volgens Winsemius is er altijd het gevaar dat na afloop iedereen weer met de armen over elkaar gaat zitten. “Daarom geloof ik zelf meer in permanente druk. Ik denk dat de grootste verandering gaat komen van het feit dat burgers en het bedrijfsleven echt in actie komen. Dat burgers zeggen: dit product koop ik niet meer. En dat bedrijven zeggen, al is het maar als overlevingsstrategie: wij gaan onze producten aanpassen.”

Minister Eberhard van der Laan in de Volkskrant, D66-voorzitter Ingrid van Engelshoven in De Pers en burgemeester Job Cohen in Trouw: drie politici die het debat over integratie, de multiculturele samenleving en asielzoekers in goede banen proberen te leiden. “Ik kies altijd voor deëscalatie,” zegt Van der Laan, minister van Wonen, Wijken en Integratie. “Door ideologische debatten te voeren over wel of niet een hand geven laten we dingen escaleren,” zegt Ingrid van Engelshoven, voorzitter van D66. “Als theedrinken betekent dat ik in gesprek blijf met mensen met wie ik het niet eens ben, dan vind ik het geen diskwalificatie, integendeel. Het alternatief is namelijk schieten of boksen,” zegt Job Cohen, burgemeester van Amsterdam.

Van Cohen is vorige week een boek met een aantal van zijn lezingen verschenen, met de veelzeggende titel Binden. Dat is wat de brugervader voor ogen staat: minderheden het gevoel geven dat ze erbij horen. “Uiteindelijk moet de samenleving een minderheid toelaten,” zegt Cohen, met een verwijzing naar de integratiegeschiedenis van de Joodse gemeenschap in Nederland. Maar de maatschappij moet aan nieuwkomers wel iets vragen. “We moeten van nieuwkomers vragen de taal te leren. En de grenzen van de rechtsstaat te respecteren. Een seculiere rechtsstaat, wel te verstaan. Het prettige daarvan is namelijk dat juist een seculiere staat mensen ruimte geeft om hun eigen geloof of overtuigingen uit te oefenen. Kortom: wel integreren, niet assimileren.”
Tegenover assimileren stelt Cohen het model van ‘burgerschap’: “Je moet ervoor zorgen dat mensen op allerlei manieren meedoen met de samenleving. Ze moeten werk hebben, ze moeten participeren in de democratie, meedoen met de rechtsstaat, onderdeel zijn van de cultuur. Je moet ervoor zorgen dat er een civil society ontstaat waarin mensen verbanden aan kunnen gaan.”

Cohen noemt de naam van Geert Wilders niet. Dat doen Van Engelshoven en Van der Laan wel. “Wij verzetten ons tegen het nationalistische, conservatieve denken dat je ziet bij Wilders en trouwens ook bij de SP. Wij zijn van het ja-denken. Zij zijn tegen. Wij zijn optimistisch en denken dat er kansen zijn om het land te hervormen naar een sterkere positie in de toekomst. Zij willen terug, behoud, vooral in het culturele domein,” zegt Van Engelshoven. De rol van religie – en specifiek die van de islam – speelt daarin een belangrijke rol. van ENgelshoven zegt dat D66 een eigen verhaal heeft over de plaats van de islam én alle andere religies in de samenleving. “Vanuit de overtuiging van de scheiding van kerk en staat. Iemands geloofsovertuiging is vooral privé. Mensen moeten worden aangesproken op hun gedrag in het publieke domein, niet op hun religie. Het is zo’n issue omdat mensen de hele tijd worden aangesproken van: u bent van die religie, dan zult u wel zo en zo. Ik word toch ook niet de hele tijd aangesproken op mijn katholiek zijn? De discussie alsmaar voeren over de band van de islam, helpt de participatie niet. In tegendeel. Als je mensen alsmaar op het culturele en geloofsaspect aanspreekt, zullen ze zich eerder terugtrekken, omdat je ze in een hoek zet. Probeer er nou eens van weg te komen dat we daar allemaal enorme ideologische kwesties van maken. Daar werpen we barrières mee op. Als de wethouder in Utrecht zegt: ik heb die gescheiden klassen nodig om de participatie te bevorderen, laten we dat dan vooral praktisch bekijken.”

Minister Van der Laan was juist degene die vindt dat gescheiden inburgeringslessen voor mannen en vrouwen niet kan. In het interview met de Volkskrant zegt de minister daar niets over. Hij houdt een pleidooi voor “leuk en gezellig samenleven en dat mensen hun problemen samen moeten proberen op te lossen”. Van der Laan kiest voor deëscalatie, voor nuance, maar beseft dat “mensen in het integratiedebat niet op nuances zitten te wachten”. Dat het in wijken niet altijd zo leuk en gezellig is, weet Van der Laan. Maar, “praat je deze mensen naar elkaar toe, of zet je ze tegen elkaar op? Er is maar één antwoord: ik moet ze naar elkaar toepraten.”
Over Wilders – waarover Van der Laan alle hoop heeft laten varen dat er met hem gecommuniceerd kan worden – zegt de minister: “Ik denk dat Wilders het probleem Wilders zelf oplost. Implosie. Neem het voorstel voor de hoofddoekjesbelasting. Het wordt steeds doller.”

De klimaatverandering slaat veel sneller toe dan verwacht, meldt de UNEP, de milieu-organisatie van de Verenigde Naties in een rapport (PDF) dat op 24 september verscheen. De ergste scenario’s die wetenschappers van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) in 2007 opstelden, lijken realiteit te worden.

De laatste stand van zaken laat volgens de auteurs zien dat de aarde snel afstevent op bepaalde ‘keerpunten’ die ecosystemen blijvend kunnen ontwrichten. Ook de manier waarop mensen kunnen leven, is afhankelijk van die ecosystemen.

De laatste onderzoeken stellen dat de gemiddelde temperatuur op aarde met 4,3 graden kan stijgen – de hoogste schatting van het IPCC – tegen het einde van deze eeuw. Dat gebeurt zelfs als de industrielanden hun meest ambitieuze doelstellingen om de uitstoot van broeikasgassen te reduceren, halen.

“Een paar jaar geleden dachten we nog dat de zeespiegelstijging pas over twee eeuwen zou gaan spelen”, zei UNEP-directeur Achim Steiner gisteren. “Uit het laatste onderzoek blijkt dat we niet moeten uitsluiten dat de zeespiegel twee meter zal stijgen – tijdens het leven van een kind dat nu geboren wordt.”

“Om de juiste maatregelen te kunnen nemen, moeten we beseffen dat er zeer ernstige veranderingen gaande zijn op onze planeet”, aldus Steiner.

Volgens het rapport heeft de wereldwijde groei van de economie een paar jaar geleden geleid tot verhoogde CO2-uitstoot. Dat heeft bijgedragen aan een snellere stijging van de zeespiegel, verzuring van de oceanen, het smelten van het poolijs en koudere oceaanstromen. Verschijnselen die door de meeste wetenschappers zijn voorspeld, zegt het rapport.

Volgens de IPPC-modellen uit 2007, zou de Noordelijke IJszee aan het einde van deze eeuw ijsvrij zijn in de maand september. Uit nieuw onderzoek blijkt echter dat het in 2030 al zover kan zijn. Intussen smelt ook het ijs van gletsjers, waar een vijfde van de wereldbevolking van afhankelijk is voor watervoorziening.

In 2007 voorspelde het IPCC een stijging van de zeespiegel met 18 tot 59 centimeter tegen 2100. Daarbij werd echter geen rekening gehouden met het op grote schaal smelten van ijs. De meest recente schattingen gaan uit van een zeespiegelstijging van 80 centimeter tot 2 meter, tussen 1990 en 2100.

Daarnaast verzuren de oceanen sneller dan was verwacht, meldt het UNEP-rapport. Daardoor worden koralen en schelpdieren – en de ecosystemen waarin ze leven – bedreigd.

Niet alleen in de oceanen, ook op land is steeds meer bewijs te zien van de impact van broeikasgassen. Binnen enkele jaren of tientallen jaren kunnen al cruciale keerpunten worden bereikt die kunnen leiden tot een dramatische verandering in de moessons op het Indiase subcontinent, in de Sahara en in West-Afrika.

Het noorden en zuiden van Afrika hebben al te maken met meer droogte in het droge seizoen. De resterende gletsjers in het midden van Afrika zullen naar verwachting rond 2030 verdwenen zijn. Dat zal grote invloed hebben op de plaatselijke ecosystemen, stelt UNEP op grond van de laatste onderzoeken.

Grote delen van Australië kunnen permanent met ernstige droogte te maken krijgen. Doordat de gletsjers in de Himalaya in Azië zich terugtrekken, kan de watervoorziening via de rivieren Indus, Ganges en Brahmaputra problematisch worden. Deze rivieren stromen door zeer dichtbevolkte gebieden. Tegelijkertijd bedreigt de stijgende zeespiegel de bevolking in andere delen van Zuid en Zuidoost-Azië.

Teleurstelling bij diplomaten en milieuactivisten na de toespraak van de Amerikaanse president Obama op de VN-bijeenkomst in New York deze week. Obama waarschuwde voor een catastrofe als de wereld in Kopenhagen er niet in slaagt een samenhangend klimaatakkoord te sluiten. Maar de president kwam niet met concrete plannen en stappen. Het Amerikaanse Congres dwarsboomt de plannen van de Amerikaanse regering.

De Chinese president Hu Jintao sprak evenals Obama voor het eerst de Verenigde Naties toe. Ook hij noemde geen concrete cijfers, maar zei dat China de uitstoot met een “opmerkelijke marge zal verminderen in 2020. Hu waarschuwde dat “ontwikkelingslanden slechts beperkte middelen hebben om klimaatverandering tegen te gaan”.

Peter Ho, hoogleraar internationale ontwikkelingsstudies aan de Rijksuniversiteit Groningen, zegt in de Volkskrant dat China het milieuprobleem gaat oplossen. “China wil zich serieus inspannen om het klimaatprobleem aan te pakken,”aldus Ho. En het zal, samen met de Europese Unie, de Verenigde Staten onder druk zetten om zich meer in te spannen. Volgens Ho heeft de Chinese overheid steeds meer oog voor de milieuproblematiek en vaardigt ze steeds strengere wetgeving op dit gebied uit. Bovendien winnen lokale milieuorganisaties aan invloed. Ho denkt dat de wereld over dertig jaar zal zeggen: “China had grote problemen, maar ze hebben het onder controle gekregen.”

Ondanks alle mooie woorden werd de urgentie van een daadkrachtige aanpak van het klimaatprobleem deze week nog maar eens onderstreept door onderzoekers van de Universiteit van Colorado. In een artikel in Nature Geoscience schrijven de wetenschappers dat de grote rivierdelta’s op de wereld langzaam maar zeker zinken. Vooral vanwege menselijke activiteiten, schrijven zij. Door het kanaliseren van rivieren en het bouwen van dammen kunnen rivieren minder sediment afzetten, noodzakelijk voor de groei en het in standhouden van rivierdelta’s. Het winnen van delfstoffen draagt verder bij tot het zinken van de delta’s, waardoor deze gebieden, waar wereldwijd miljoenen mensen gehuisvest zijn, extra kwetsbaar zijn voor de stijgende zeespiegel.

Britse wetenschappers meldden op 24 september op basis van satellietgegevens dat gletsjers in de poolgebieden sneller smelten dan eerder werd aangenomen. Een snellere stijging van de zeespiegel zal het gevolg zijn. De wetenschappers van het British Antarctic Survey zijn verbaasd over de omvang van de dunner wordende ijslaag rond Groenland en Antarctica.

Concentratie CO2, april 2009

Het voeren van een expliciete antiracisme campagne waarbij over ‘de racisten’ wordt gesproken, werkt contraproductief. Een soap werkt beter, constateert promovendus Floris Müller aan de Universiteit van Amsterdam.

De redactie van de website van Wereldjournalisten stelde de promovendus 5 vragen over zijn onderzoek.

Welke aspecten vormen een belangrijk deel van uw onderzoek?

‘Antiracisme omvat twee tegenstrijdige idealen. Aan de ene kant is er het ideaal van gelijkheid. Aan de andere kant is er het multiculturele ideaal van respect en ruimte voor culturele verschillen tussen mensen. Om die twee doelstellingen gelijktijdig te bewerkstelligen is communicatie, zowel op interpersoonlijk niveau als via de media, een belangrijk hulpmiddel.

‘Voor mijn onderzoek heb ik twee dingen onderzocht. Ten eerste heb ik onderzocht wat mensen van verschillende etnische achtergronden onder racisme verstaan. Wanneer vinden ze iets wel of geen racisme en waar trekken zij de grens? Bijvoorbeeld  racistische, maar niet kwaadbedoelde grappen, racistische spreekkoren op het voetbalveld en het Sinterklaasfeest met de omstreden figuur Zwarte Piet. Voor sommige mensen vallen deze dingen onder racisme, maar voor anderen juist helemaal niet.
Ten tweede heb ik specifiek gekeken naar communicatiecampagnes tegen racisme en voor multiculturele tolerantie en dialoog. Een van de campagnes is het WK Amsterdam, een voetbaltoernooi dat uit 32 teams bestaat die elk een etnische minderheid vertegenwoordigen. Daarnaast heb ik onder andere ook de multiculturele soap Westside van AT5 onder de loep genomen. In die tv-serie leeft de kijker mee met vier families van verschillende etnische achtergronden. De makers hoopten hiermee een positief effect te bewerkstelligen voor etnische minderheden in Nederland zoals de Cosbyshow in Amerika dat heeft gehad voor de zwarten daar. ’

U toont aan dat wanneer expliciet over racisme wordt gesproken in een campagne, overwegend ‘achterhaalde conceptualiseringen van het probleem van racisme’ worden gehanteerd. Wat bedoelt u hiermee?

‘De meeste mensen denken bij racisme direct aan neo-nazi’s en andersoortige extremisten. De meeste mensen vinden zichzelf natuurlijk geen neonazi en denken daarom dat ze weinig bij te dragen hebben aan het oplossen van het probleem van racisme. Maar het probleem van racisme heeft niet alleen te maken met het gedrag van mensen. Het gaat ook om de betekenissen die we aan culturele verschillen geven, wat we als normaal zien en hoe we met zelfs de kleine afwijkingen van de norm omgaan. In de bredere culturele context van  onze maatschappij kunnen bepaalde raciale, etnische en religieuze verschillen als scheidslijnen gaan fungeren en zo de weg vrijruimen voor racistisch gedrag en geweld. Door alleen maar over extremisten te praten wordt het probleem van racisme, en de bredere context daaromheen dat het mogelijk maakt, onterecht gereduceerd tot een klein aantal probleemgevallen.’

U zegt dat campagnes zoals soaps die zich meer richten op het stimuleren van identificatie met andere etnische groepen, meer effectief blijken. Hoe komt dat?

‘Bijvoorbeeld de soap Westside. Het programma geeft mensen de mogelijkheid om inzichten op te doen in hoe andere mensen leven en kunnen zich inleven in andere etnische groepen. De karakters worden op een persoonlijke manier neergezet en omdat bijna de helft moslim is, wordt het voor de kijker makkelijk om zich met een moslim te identificeren. Een opmerkelijke bevinding is dat witte Nederlanderse kijkers van Westside zich, door de identificatie met moslims, minder bedreigd gaan voelen door etnische minderheden.’

Welke belangrijke conclusie is uit uw onderzoek gekomen?

‘Uit mijn onderzoek blijkt dat communicatie een over het algemeen weinig doordacht aspect is van campagnes tegen racisme of voor multiculturele tolerantie en dialoog. Het voeren van een expliciete antiracisme communicatiecampagne waarbij over ‘de racisten’ wordt gesproken werkt bijvoorbeeld contraproductief maar daar zijn de makers zich niet van bewust. Iedereen zal het ermee eens zijn dat je niet racistisch moet zijn en de campagne zal mensen niet aan het denken zetten over hun eigen rol.

‘Een soortgelijk gebrek aan doordenken zie je ook bij campagnes die mensen met elkaar in gesprek proberen te krijgen. Als mensen bij elkaar worden gebracht om met elkaar te praten tijdens bijvoorbeeld het WK Amsterdam voetbaltoernooi of iftarbijeenkomsten wordt er van uitgegaan dat het gesprek vanzelf op een nuttige dialoog uitloopt. Het WK Amsterdam voetbaltoernooi is een mooi festival, maar je ziet dat de verschillende etnische groepen veelal met de eigen groep optrekken. Dat is goed voor de sociale cohesie binnen de groep, maar het doel om verschillende soorten mensen bij elkaar te brengen en in dialoog te brengen over wat hen bindt schiet men dan voorbij.

Wat hoopt u dat met uw onderzoek gedaan wordt?

‘Men moet meer nadenken over de manier waarop men mensen kan prikkelen om op een persoonlijke en geëngageerde wijze hun eigen plek in de multiculturele samenleving ter discussie te stellen. Communicatie tussen personen wordt pas echt interessant wanneer geijkte multiculti-discussies overstegen worden en mensen gaan praten over wat ze persoonlijk in hun eigen leven voor dilemma’s ervaren. Het zou mooi zijn als beleidsmakers en communicatiemedewerkers het communicatieproces in campagnes voor anti-racisme, tolerantie en dialoog serieuzer gaan nemen.’

Terwijl de klimaatfilm The Age of Stupid afgelopen nacht wereldwijd in première ging – de film, die vanuit 2055 terugkijkt op de wereld van nu, kreeg negatieve recensies in de media – hebben wetenschappers na tientallen jaren van discussie en vier jaar van intensief onderzoek besloten het jongste geologische tijdvak 800.000 jaar eerder te laten beginnen.

Vanaf de 18de eeuw hebben geologen de geschiedenis van de aarde in vier grote tijdperken ingedeeld: Eerste, Tweede, Derde en Vierde. De namen van de eerste twee tijdperken zijn in de loop van de geschiedenis gewijzigd in respectievelijk Paleozoïcum (542 en 251 miljoen jaar geleden) en Mesozoïcum (215 tot 4 miljoen jaar geleden). De namen van de laatste twee tijdperken zijn echter ongewijzigd gebleven, hoewel over de tijdsafbakening van het Vierde tijdperk veel debat is geweest. Nu heeft de International Commission on Stratigraphy een einde gemaakt aan de discussies door het Vierde tijdperk 800.000 jaar eerder te laten beginnen. Toen, 2,6 miljoen jaar geleden, waren er grote verandering in het klimaat van de aarde. De grote ijstijden braken aan, meldt Science Daily.

Er zijn geologen die graag een vergelijking met de huidige periode te maken. Er zijn ook geologen die er juist voor pleiten het huidige geologische tijdperk – Holoceen – te beëindigen en vast te stellen dat we een nieuw tijdperk in zijn gegaan. Door de enorme invloed van de mens op het klimaat van de aarde stellen zij voor dit nieuwe tijdperk het ‘Antropoceen‘ te noemen. Klimatoloog Paul Crutzen was de eerste die de nieuwe term gebruikte. De Nederlandse wetenschapper was ook degene die de wereld er van doordrong de uitstoot van CFK’s – verantwoordelijk voor het gat in de ozonlaag – drastisch in te perken.

De wereldleiders houden zich nu bezig met de komende jaren en hoe de aarde te redden van een complete ‘melt down’. 800.000 jaar meer of minder is anno 2009 niet te bevatten…

“De klimaatplannen van China zijn zo ambitieus, dat het land zeer wel voorloper zou kunnen worden in de strijd tegen klimaatverandering,” zegt Yvo de Boer, hoofd van het klimaatbureau van de Verenigde Naties. “China en India hebben zeer ambitieuze nationale klimaatplannen ontvouwd.”

Vandaag, 22 september, komen 100 wereldleiders bijeen in New York voor voorbereidende besprekingen voor de klimaattop in Kopenhagen in december. Volgens ingewijden zal de Chinese president Hu Jintao een plan presenteren waarin China aangekondigd haar CO2-uitstoot drastisch te gaan beperken. Daarmee zet China de Verenigde Staten onder druk om ook concrete stappen te gaan ondernemen tot reductie van de CO2-uitstoot. Amerika is na China de grootste CO2-vervuiler ter wereld.

Zhang Haibin, professor milieupolitiek aan de Universiteit van Beijing, zegt in de Engelse krant The Independent dat “China de wereld een sterk en duidelijk signaal wil laten zien, waarmee China haar betrokkenheid wil tonen.”

Ondertussen ondervindt president Obama steeds meer politieke tegenstand in eigen land om een goed klimaatakkoord ondertekend te krijgen. Het Amerikaanse Congres houdt serieuze stappen tot reductie van de Amerikaanse CO2-uitstoot tegen, onder druk van bedrijven en consumenten. “Amerikanen zijn nog niet bezorgd genoeg over de opwarming van de aarde om de politiek onder druk te zetten,” schrijft The Christian Science Monitor. Daarom zijn in de Verenigde Staten andere creatieve oplossingen nodig, zegt de krant. Zoals het voorbeeld van een aantal Amerikaanse staten, waaronder Californië, die zelf klimaatverdragen hebben aangenomen waarmee zij hun CO2-uitstoot willen beperken. De krant vestigt ook de hoop op een bilateraal akkoord tussen de Verenigde Staten en China, de twee landen die samen verantwoordelijk zijn voor 40 procent van de uitstoot van broeikasgassen.

Klimaatverandering. Veel campagnes in het westen richten zich specifiek op burgers en het milieubewuste gedrag dat zij moeten gaan tonen. Zo is in Groot-Brittannië onlangs de 10:10 campagne van start gegaan. 10:10, bedacht door regisseur Franny Armstrong van de klimaatfilm The Age of Stupid (zie Tumblog), wil dat burgers en bedrijven aan het einde van 2010 de uitstoot van CO2 verminderen met 10 procent.

De campagne lijkt twee weken na de start al succesvol. Meer dan 15.000 burgers, 600 bedrijven, 100 onderwijsinstellingen en 220 organisaties hebben zich verbonden aan het initiatief. Vertegenwoordigers van de drie grote partijen in het Verenigd Koninkrijk, waaronder de partijleiders, steunen de campagne. Daarin ligt juist ook de zwakte van de beweging, aldus Andrew Dobson, professor aan Keele University in Keele (UK). De campagne is namelijk a-politiek, schrijft Dobson op de website van OpenDemocracy. “Van de aanhangers wordt niet verwacht dat zij politiek zullen handelen. De kern is dat zij hun manier van leven veranderen, niet dat zij politiek in actie gaan komen.” Minder vliegen, minder autorijden, vaker een trui aan, minder eten weggooien: hier doet de campagne een beroep op de Britse burgers. “10:10 gaat meer over gloeilampen dan over het veranderen van de samenleving,” aldus Dobson.

In Afrika ziet men klimaatverandering in een breder perspectief. Op een Afrikaanse top over klimaatverandering in Lome, de hoofdstad van Togo, riepen de deelnemers op klimaatverandering te benaderen vanuit de invalshoek van mensenrechten. “Klimaatverandering vraagt om een brede sociale aanpak,” is een van de conclusies van de “Regional Conference on Protection Challenges to Climate Change in West Africa”. “Klimaatverandering vormt een bedreiging voor de stabiliteit in de regio. Veiligheid en mensenrechten komen onder druk te staan, omdat natuurlijke bronnen en voorzieningen zoals water, voedsel, huisvesting, en onderwijs door klimaatverandering schaars worden.” De bevindingen van de top zullen op de klimaatbijeenkomst in Kopenhagen gepresenteerd worden.