Vlak na de val van het kabinet Balkenende IV, verklaarde PVV-leider Geert Wilders klaar te zijn om te regeren en ‘ontzettend goede ideeën’ te hebben voor zijn regeerperiode. Wat betekent de val van het kabinet en een mogelijke regering met de PVV voor de multiculturele samenleving en het migratiedebat? Een rondgang langs migrantenwoordvoerders.
Niets, het betekent niets voor de multiculturele samenleving, de val van Balkenende IV, reageert Haci Karacaer, voormalig trekker van het ‘Westermoskee-project’ in Amsterdam en voormalig actief Milli Görüs- en PvdA-lid. ‘De staat van de multiculturele samenleving en het migratiedebat is niet afhankelijk van de regering, maar van onze eigen prestaties.’
Karacaer is bovendien tot de slotsom gekomen dat de Nederlandse samenleving in haar basis zich niet leent voor een multiculturele samenleving. Dat idee moet men laten varen: ‘We hebben de verzuiling verward met de multiculturele samenleving. Nu is de verzuiling “uit” onder de autochtonen en daarmee ook de multiculturele samenleving. Je ziet dat mensen niet in staat zijn om met vreemde culturen om te gaan. Het zit gewoon niet in de volksaard. Nederlanders zijn gewend om langs zuilen te leven en daarmee om langs elkaar heen te leven. Dit brengt onverschilligheid met zich mee.’ Na 35 jaar migranten is er nog altijd paniek, constateert Karacaer. ‘Men komt er maar niet overheen en denkt nog steeds dat men “overspoeld” wordt door migranten of dat er sprake is van een “tsunami” van moslims. Nederland is geen multiculturele samenleving, maar een multi-etnische samenleving.’
Zal de actie van de PvdA meer stemmen, en vooral die van allochtonen, opleveren, is de vraag. Immers het lijkt erop dat de PvdA gaandeweg niet alleen het vertrouwen van de autochtonen aan het verliezen was, maar ook die van de nieuwe Nederlanders. Karacaer: ‘Weet ik niet, migranten zijn niet de eigendom van de PvdA. Voorheen stemde men vooral op iemand van dezelfde etnische afkomst. Ik denk dat hoe meer men geworteld is in de Nederlandse samenleving, hoe minder men opportunistisch en op kandidaten met eenzelfde achtergrond zal stemmen. Ik denk trouwens dat het alleen maar een goede ontwikkeling is als mensen ook naar andere partijen kijken.’ Karacaer heeft dan wel zijn lidmaatschap opgezegd, hij blijft de PvdA trouw ondanks zijn ervaring in 2002 toen de PvdA het toch niet aandurfde hem op de kieslijst voor de Tweede Kamer te zetten; hij zou misschien toch niet zo liberaal zijn als hij zich voordeed.
Karacaer is niet bang voor de PVV in het regeringspluche. Sterker nog, graag! ‘Als ik het voor het zeggen had, dan zou ik zeggen: Wilders voor minister-president! Op die manier wordt hij gedwongen om zijn retoriek in daden om te zetten. Laat het volk kennismaken met zijn talenten.’ Geert Wilders is een deel van de werkelijkheid, van een geobsedeerd Nederland, zegt Karacaer. ‘Maar hèt volk wordt niet alleen vertegenwoordigd door de PVV. De PVV haalt in peilingen 24 zetels, maar dat is een deel van de 150 zetels waaruit de Tweede Kamer bestaat.’
Waarom Karacaer evenmin een regeringsdeelname van de PVV vreest, is vanwege zijn rotsvaste overtuiging in de werking van de Nederlandse democratie. ‘Wij hebben een stevige democratie. Daar ben ik trots op en daar heb ik vertrouwen in. Die traditie is zo sterk, daarmee kunnen we zelfs Wilders aan.’ Maar uiteindelijk verwacht Karacaer, na lange tijd ervaring, weinig van de politiek wanneer het gaat om de multiculturele samenleving. ‘Ik woon en werk in Amsterdam. Als je ziet hoeveel allochtonen meedoen op allerlei niveaus. Voorheen waren bijvoorbeeld slechts enkele Marokkaanse-Nederlanders actief in het stadsdeelbesturen, nu zijn het er 7. Dit motiveert mensen om mee te doen. Ik verwacht dan ook meer van de mensen die de mbo- en hbo-banken verlaten dan van de politiek.’
Ook Dzingisz Gabor, een van de eerste allochtone parlementsleden en de eerste allochtone staatssecretaris in Nederland en nu voorzitter van het LOM, het Landelijk Overleg Minderheden (een koepelorganisatie waarbij 8 migranten inspraakorganisaties zijn aangesloten, red.), maakt zich niet ongerust over de gevolgen van de val van het kabinet voor het migratiedebat. ‘Na zoveel jaar in de politiek geweest te zijn, weet ik dat niets zeker is. Bovendien ben ik van nature een optimist.’ Gabor heeft als LOM-voorzitter vooral met minister Van der Laan, van Wonen, Werken en Integratie, van doen gehad. Het LOM heeft 8 keer rond de tafel met de integratieminister gezeten en tot groot genoegen, aldus Gabor. ‘We hebben een voortreffelijk samenwerkingsverband gehad. We hebben buitengewoon goed overlegd en er is naar ons geluisterd.’ Gabor prijst de afgetreden minister voor de manier waarop hij in korte tijd, als opvolger van de eveneens afgetreden Ella Vogelaar, zich in de ‘weerbarstige’ dossiers wist in te werken. ‘De manier waarop hij ook de integratienota heeft aangepakt en ook naar ons heeft geluisterd hierin, waarderen we bijzonder.’ En dat gold niet alleen voor de integratienota, maar ook voor onderwerpen als eergerelateerd geweld, de remigratiewet en de werkgelegenheid voor allochtone jongeren.
Natuurlijk vindt Gabor het jammer dat dit ‘constructieve overleg’ met Van der Laan is afgebroken. ‘Het is nu maar afwachten. Maar wij laten onze stem horen, ongeacht welk kabinet daar zit, met of zonder PVV. Het Nederlandse volk is nu aan de beurt en ik vertrouw het goede oordeel van de kiezers. En nogmaals; er zijn zoveel situaties die kunnen ontstaan. Daarop speculeren is niet wijs.’
Arash Yaqin, PvdA-bestuurslid in Wageningen, zelf van Afghaanse afkomst en organisator van een aantal debatten over Afghanistan, was uit betrokkenheid ter plekke op de nacht dat het kabinet viel. Hij beleefde de nacht, half in het café, half op het Binnenhof, vertelt hij. Het kabinet is niet gevallen over Uruzgan, maar over politieke belangen en landelijke issues, stelt hij. ‘Als het echt om Uruzgan was gegaan, dan waren ze er wel uitgekomen’, gelooft Yaqin. Doet het hem als direct betrokkene, geen pijn dat het kabinet juist over een Afghaanse kwestie is gevallen? ‘Nee. Als ik kijk naar de commissie-Davids, dan was dat ook een belangrijk onderwerp. Daar had de regering ook op kunnen vallen. Het was toeval dat het om Uruzgan ging. Maar beide zaken gaan over oorlog en vrede. Ik vind het belangrijke vraagstukken waar het Nederlandse publiek over moet nadenken.’
De val van het kabinet leidt automatisch tot de uitvoering van het Tweede Kamerbesluit dat bepaalt dat de Nederlandse troepen zich in augustus uit Afghanistan terug moeten trekken. Dat is iets wat Yaqin wel betreurt, niet zozeer vanwege de effectiviteit, maar meer vanwege de aandacht die het voor de Afghaanse situatie genereerde. Hij was voorstander van de missie, weliswaar niet in de huidige vorm, maar wel in Uruzgan. Hij vreest dat nu de troepen weer huiswaarts keren, de aandacht voor Afghanistan daarmee ook verdwijnt. ‘Afghanistan wordt dan een van de fragiele staten, een land met een andere cultuur dat ver van ons bed ligt.’
Yaqin houdt zich als professional bezig met onderwerpen als ontwikkelings- en internationale samenwerking. Voor deze onderwerpen is een regering met de PVV niet gunstig, stelt hij. ‘Wat voor indruk zou dat maken op de internationale gemeenschap als de PVV in de regering zit? 80% van het ontwikkelingsgeld gaat naar Arabische landen! Als wij op internationaal gebied aan de slag willen, dan worden wij echt daarvoor bestraft.’ Yaqin verwacht echter geen kabinet Wilders I: ‘De economische belangen zijn daar te groot voor. Ik denk dat het CDA en VVD, als eventuele coalitiepartners, daar zeker rekening mee zullen houden.’ Tegelijkertijd volgt hij dezelfde redenering als Karacaer: ‘Laat Wilders in godsnaam even in de regering zitten. Dat is immers het enige wat hij graag wilt. Dan zullen we zien wat hij klaarspeelt.’
Yaqin denkt overigens dat het migratiedebat niet per se hoeft te lijden onder een PVV-regeringsdeelname: ‘Wilders kan niet elke dag met hetzelfde standpunt over migratie komen. Op het moment dat hij actief lid wordt van de regering is hij aan voeten en handen gebonden aan het sluiten van compromissen. Dit betekent dat dit kabinet nog korter zal duren dan dat van Balkenende IV!’
Op de Antillen is verontrust gereageerd op de val van het kabinet, zo meldt het Antilliaanse dagblad Amigoe. Minister-president De Jongh-Elhage zal de Haagse politiek via een brief wijzen op het belang van de voortzetting van het staatkundige proces. Een rompkabinet c.q. demissionair kabinet mag alleen lopende zaken behandelen, maar kan wel controversiële zaken behandelen, vooral als deze als spoedeisend worden beschouwd. Maar een dergelijk onderwerp is afhankelijk van goedkeuring van de oppositiepartijen. Met name de PVV komt dan om de hoek kijken. De PVV is verklaard tegenstander van de staatkundige hervormingen en vindt dat er geen geld naar de Antillen moet gaan. Er bestaat op dit moment veel onzekerheid, ook over of 10/10/10 gehaald gaat worden, aldus staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties Ank Bijleveld-Schouten (CDA). Ze verwacht echter niet dat de slotverklaring wordt opengebroken, zo meldt Amigoe. Koningin Beatrix heeft de demissionaire Balkenende-regering de opdracht meegegeven om ‘al datgene te blijven verrichten wat zij in het belang van het Koninkrijk noodzakelijk acht’.
Volgende week besluiten de Tweede Kamercommissies welke onderwerpen controversieel zijn.
Bron: Wereldjournalisten
