Scott Kugle, hoogleraar islamstudies, tweemaal ‘uit de kast’
dinsdag, september 13th, 2011Scott Kugle is hoogleraar Zuid-Azië en Islam Studies aan Emory University in Atlanta, V.S. In 2003 kwam hij tweemaal ‘uit de kast’: als homo en als moslim. In dat jaar publiceerde hij voor het eerst over homoseksualiteit in islam, in een essay in de bundel Progressive Muslims: on Gender, Justice and Pluralism. Voor collega-wetenschappers was zijn islamitische overtuiging een verrassing, voor zijn mede-gelovigen kwam zijn homoseksualiteit als een verrassing.
Tot in de jaren tachtig van de vorige eeuw werd Islamitische studies, ondergebracht bij de faculteit Orientalisme, gedomineerd door tekstwetenschappers. Nieuwe wetenschappers brachten in de jaren erna het vakgebied in verbinding met religiestudies, feminisme, religiedialoog, en progressieve politieke analyse. Weer later gingen jonge onderzoekers de wereldgodsdienst bekijken vanuit sexualiteit en gender. “Maar het waren steeds niet-moslims die dit baanbrekend onderzoek verrichten,” zegt Kugle in een interview met Religion Dispatches. “Wat miste was een betrokkenheid vanuit de islamitische traditie zelf. Die verbinding kwam met de komst van feministische moslimwetenschappers. Zij brachten de methode van kritische maar toch gelovige manier van onderzoek, die de basis vormde voor een nieuwe generatie wetenschappers, zoals Leila Ahmed en Amina Wadud. De aanslagen in 2001 gaven aanleiding om de islamstudie nog verder uit te bouwen. “Wij vonden dat de islam gekaapt was door extremisten en reactionairen, ” zegt Kugle. “We moesten ons meer openlijk uitspreken, met als doel om de islam terug te krijgen.”
Het duurde echter nog zeven jaar voordat Kugle zijn eerste boek publiceerde dat expliciet gaat over homoseksualiteit in de islam. In 2010 verscheen Homosexuality in Islam: Islamic Reflection on Gay, Lesbian and Transgender Muslims. In de tussenliggende jaren was Kugle actief in een aantal groepen, waarvan de bekendste de Al-Fatiha Foundation is. De publicatie van het 2003-essay bracht naast veel steun ook de beschuldiging van ‘ketter’ (Mu`tazili). Deze kritiek, hoe misplaatst ook, gaf de aanleiding voor Kugle om zich verder te verdiepen in het onderwerp, onder meer aan de Universiteit van Leiden en Swarthmore College (V.K.) De interviews met (LGBTIQ staat voor lesbian, gay, bisexual, transgender, intersex, queer and questioning) die hij tijdens zijn studie maakte, worden volgend jaar uitgegeven, onder de titel Voices of Gay, Lesbian and Transgender Muslim Activists.
Kugle zegt dat het overgrote deel van de reacties die hij krijgt op zijn boek positief zijn. “Mensen schreven mij dat mijn boek hun leven heeft gered. Dat is een groot compliment! Veel homoseksuele moslims zijn vervreemd van hun familie en gemeenschap, worden depressief en overwegen zelfmoord. Het is een enorme beloning dat ik door het geven van informatie hen kan ondersteunen. Andere moslims schrijven mij dat ze het boek gebruiken om met hun familie te discussiëren.”
Het boek is geschreven voor moslims die leven in westerse, seculiere landen, aldus Kugle. Toch krijgt hij ook reacties uit moslimlanden. Onder andere ook van mensen die hem vragen of het boek via het internet gelezen kan worden, aangezien de censuur in sommige moslimlanden het boek tegenhoudt.
Kugle merkt op dat het idee van ‘bevrijdingstheologie’, zoals dat in christelijke kringen bekend is geworden, in de islam de term ‘hervorming’ of ‘revival’ krijgt. “Vanwege de associaties met het christendom zal een moslim niet het begrip bevrijdingstheologie gebruiken,” zegt Kugle. “Maar mensen als Amina Wadud, Asma Barlas, Farid Esack en Asghar Ali Engineer streven hetzelfde na. De eerste twee op het gebied van feminisme, de laatste twee in de strijd tegen onderdrukking, armoede en uitbuiting.”
Kugle ziet veel kennis en activiteiten op het gebied van interreligieuze coalities. Hij roept met name christelijke en joodse organisaties op hier werk van te maken, omdat zij in westerse landen grote en degelijke instituten hebben opgebouwd. Moslims gaan nu, door interne discussies, een fase in die christelijke en joodse gemeenschappen tientallen jaren geleden al hebben beleefd.
De auteur heeft hoop voor de toekomst. Hij heeft drie wensen voor die toekomst. Ten eerste hoopt hij dat door zijn boek LGBTIQ-moslims opnieuw verbinding kunnen maken met hun geloof. Daarmee kunnen ze tegenwicht bieden aan de onderdrukking en misbruik door religieuze leiders. Ten tweede hoopt hij dat zijn boek door familieleden en vrienden van LGBTIQ-moslims gelezen zal worden. Het boek biedt hen namelijk islamitische alternatieven voor de vooroordelen en afwijzing van homoseksuele en transgender moslims, en darmee meer tolerantie vanuit de geloofsgemeenschap zelf. Ten derde hoopt hij met zijn boek de angst weg te nemen die nieuwe onderzoekers op het onderwerp kunnen hebben. “Ik heb het boek geschreven met mijn eigen naam. Ik werd niet bedreigd. Ik ben niet aangevallen. Ik ben niet vermoord. Ik hoop dat mijn boek een sadaqa jariya zal zijn, een gift die bruikbaar blijft zelfs als de gever er niet meer is.”
Meer informatie over LGBTIQ-moslims op de website van Hidden Voices.










