Een week na dat al-Qaidaleider Osama Bin Laden in zijn Pakistaanse villa werd doodgeschoten overleed Omar Ahmad, de burgemeester van San Carlos, Californië. Op de website van Religion Dispatches heeft Hussein Rashid een liefdevol portret van de inspirerende Amerikaanse moslim geschreven.

Waar Osama niets anders dan haat en geweld predikte, bracht Ahmad hoop, compassie, liefde, humor en vriendschap, aldus Rashid. Burgemeester van het 30.000 inwoners tellende stadje halverwege San Francisco en San Jose, maar ook getypeerd als een 21ste eeuwse Hemingway: liefhebber van sigaren, verhalenverteller, Silicon Valley ondernemer, piloot, bergbeklimmer, fan van cowboylaarzen.

Hij weigerde te spreken over ‘moslim’ en ‘niet-moslim’; hij prefereerde ‘buren’. Zoon van immigranten uit Pakistan, werkte hij zich op binnen de wereld van de informatica – Google, Napster en Netscape. Maar in plaats van de virtuele wereld, lag zijn hart bij het opbouwen van een echte gemeenschap. Via de gemeenteraad van San Carlos werd hij gekozen als burgemeester. “En daar deed hij wat alle Amerikaanse burgemeesters doen,” schrijft Rashid. “Het gevecht aangaan met de vakbond van brandweerlieden.”

Achter de schermen werkte hij hard op de moslimgemeenschap in de Verenigde Staten op te bouwen en van advies te voorzien. “Voor Omar was er geen onderscheid tussen zijn geloof en zijn land.” Hij was mede-oprichter van CAIR, de Council on American-Islamic Relations.

Omar Ahmad stierf aan een hartaanval. Hij werd 46 jaar.

Nederland kiest voor een integrale benadering van SRGR (Seksuele en Reproductieve Gezondheid en Rechten) en HIV/Aids. Daarmee is HIV-Aids onlosmakelijk verbonden met een van de vier prioritaire thema’s in het ontwikkelingsbeleid van staatssecretaris Knapen. Dat staat in een brief die Knapen op 19 april aan de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Het overgrote deel van de hiv infecties treedt op door onveilige seks of, in mindere mate, door overdracht van moeder op kind tijdens de zwangerschap of borstvoedingsperiode. Onderliggende factoren als onvoldoende kennis, seksueel geweld, de ondergeschikte positie van meisjes en vrouwen, discriminatie van seksuele minderheden en onvoldoende toegang tot seksuele en reproductieve gezondheidszorg en middelen als condooms, ondermijnen seksuele en reproductieve gezondheid en rechten én vergroten het risico op hiv. Het terugdringen van hiv infecties onder pasgeborenen vereist goede zwangerschapszorg voor alle vrouwen. Bovendien is hiv/aids de belangrijkste doodsoorzaak van vrouwen in de reproductieve leeftijd (15 – 49 jaar), en is de moedersterfte gelijk gebleven of zelfs gestegen in landen die kampen met een ernstige aidsepidemie.

In het kader van SRGR zal Nederland zich vooral inzetten voor de thema’s seksualiteit en jongeren, toegang tot anticonceptie, verbetering van seksuele en reproductieve zorg, inclusief veilige abortus, en mensenrechten. Het kabinet wil ook op deze thema’s de kennis van het Nederlandse bedrijfsleven en kennisinstituten zoveel mogelijk benutten om de meeste meerwaarde te kunnen bieden in ontwikkelingslanden.

Op Closer, het blog van Martijn de Koning een mooi stuk van gastblogger Roel Meijer. De docent Moderne geschiedenis van het Midden-Oosten aan de Radboud Universiteit gaat in op de spagaat van islambashers en de revolutie in Egypte.

Meijer schrijft:

“De Nederlandse islambashers, zoals Hans Jansen, moeten de afgelopen twee weken zich achter hun oren hebben gekrabd. Is het dan toch mogelijk dat moslims even vergeten zijn dat ze moslims zijn? Dat ze zo maar in opstand komen tegen een regime? Dat ze niet zoals altijd slaafs de bevelen van machthebbers volgen? Zijn Egyptenaren niet vergeten dat ze a) inherent passief zijn, dom, traditioneel, of nog liever, b) radicaal, haatdragend, antiwesters en gewelddadig? In plaats daarvan zijn de afgelopen twaalf dagen honderdduizenden mensen vreedzaam de straat opgegaan en hebben burgerrechten geëist: transparantie, gelijke rechten, eerlijke verkiezingen en een eind aan corruptie. Rationeler—lees westers volgens de islambashers—kan het niet.

Maar gelukkig duurde het niet lang of de critici hadden een verklaring voor dit merkwaardige fenomeen dat al hun vaststaande ideeën over moslims bevestigde. De demonstraties zijn geen inleiding tot hervormingen, maar een voorbode van een islamitische revolutie die moet leiden tot het aan de macht komen van de politieke islam, vertegenwoordigd door de Moslim Broederschap, die gezien wordt als de bron van het islamitische terrorisme. Daarmee waren de gebeurtenissen weer makkelijk te duiden in het apocalyptische wereldbeeld van de islamhaters die de islam zien als het pure kwaad, de antithese van het verlichtingsideaal dat de demonstranten eigenlijk vertegenwoordigden.

Eigenlijk spreken die islamhaters zichzelf op fundamentele wijze tegen. Hun gedachtegang is namelijk fundamenteel in tegenspraak met het zichzelf toegeëigende monopolie van de islamhaters op verlichting, namelijk dat je open staat voor nieuwe informatie en niet alles meteen in een goed-kwaad sjabloon plaatst. In plaats daarvan houden ze er een soortgelijke redenering op na als die van Mubarak: mij of de chaos. In feite stellen zij zich aan de kant van de autoritaire staat. Tegelijkertijd is dit ook de redenatie van Israel, die alleen interesse toont voor regimes in de regio die het vredesverdrag naleven; wat ze doen met de eigen bevolking is verder van weinig belang. (…)

Uit allerlei aanwijzingen blijkt dat de islamistische beweging op zijn retour is. De laatste decennia zijn de tekortkomingen van de islamistische beweging duidelijk aan het licht gekomen. Bij gebrek aan een programma en een wezenlijke hervorming van de maatschappij was de Moslim Broederschap gedwongen steeds meer politieke ideeën uit het Westen over te nemen en verwaterde haar oorspronkelijke ideeëngoed. Een islamitische staat ging overboord, de toepassing van de shari’a bleek ingewikkelder dan men dacht en het toepassen van geweld was al veel eerder geen succesformule gebleken. De jihadisten spelen in dit verhaal dan ook geen enkele noemenswaardige rol.

De betogingen van de afgelopen tijd leken dat beeld te bevestigen. Jammer dat de islambashers graag hun eigen vijanden in stand willen houden en dat de belangen van het Westen zelden parallel lopen met die van de Arabische bevolking. Iedereen was eigenlijk wel toe aan iets anders. De Egyptische facebook generatie had juist een aardige combinatie weten te vinden tussen individualisme en flashmobs, prudentie en duivelse moed, rationalisme en pathos.

Meer dan honderd miljoen mensen houden zich onder verschillende noemers wereldwijd bezig met een opkomende culturele beweging die  Michiel  Schwarz en Joost Elffers de naam “sustainisme” hebben gegeven. “Door maatschappelijke ontwikkelingen als groen, duurzaamheid, alsook sociale media  in  één woord te vangen,  laat je zien dat het een culturele verschuiving is, die vergelijkbaar is met hoe het modernisme in de vorige eeuw onze leven bepaalde.” Dit is de boodschap van het manifest ‘Sustainism Is the New Modernism’,  dat Schwarz en Elffers afgelopen maand in New York presenteerden.

Het manifest is positief van toon en prachtig vormgegeven. “Het is inderdaad diezelfde  toon van “hope en change” uit de campagne van Barack Obama”, typeert cultuursocioloog Michiel Schwarz, vanuit zijn huidige standplaats Berkeley, Californië,  de sfeer van het boek.  Een boek vol slogan-achtige typeringen en uitspraken, die de tijdgeest van de nieuwe cultuur van het sustainisme verwoorden, zijn grafisch vormgegeven als manifest met symbolen en logo’s. Je vindt er de op het Keltische klavertje drie gebaseerde cyclische “trefoil-knoop” die staat voor sustainisme, waar alles met alles is verbonden.

Andere door Joost Elffers  ontworpen logo’s verbeelden hedendaagse maatschappelijke ontwikkelingen zoals “lokale productie”, obesitas of Fossil-Fuel-Foodprint. Hun krachtige taal in beeld en cadans sluit aan bij onze visueel ingestelde samenleving. “Met dit manifest in deze nieuwe beeldtaal hopen we de maatschappelijke beweging van het sustainisme zichtbaar te maken en kracht bij te zetten”.

Is sustainisme het ideaal waarnaar ze streven? “Nee, het is niet ons ideaal en we hebben het ook niet uitgevonden. Wij zijn cultuurbeschouwers, die wereld om ons heen beschrijven”, antwoordt Schwarz. “Het gaat namelijk in het hier-en-nu niet langer over klimaatverandering òf energieschaarste òf 24-uur wereldwijde verbondenheid via het internet; het gaat over het dieperliggend gedachtegoed van een netwerksamenleving waar waarden gelden als delen, lenen en uitwisselen in een open source-cultuur.”
Schwarz en Elffers waren overigens verbaasd toen ze al googlend ontdekten dat het woord sustainisme, afgeleid van sustainability niet bestond en dus introduceerde zij het.

“Kijk je  door de bril van het allesomvattende begrip sustainisme dan zie een gemeenschappelijk gedachtegoed, waar duurzaamheid, connectiviteit alsook een opkomend lokalisme samengaan. Door ze onder één noemer te brengen wordt een paradigmaverschuiving in onze cultuur zichtbaar. Dat is de verschuiving van een modernistische naar een sustainistische wereld”. Schwarz en Elffers voorspellen dat binnen tien tot twintig jaar het sustainisme de heersende manier van denken is.

In deze nieuwe culturele fase zijn mensen met elkaar verbonden, maar waar ligt in deze   netwerksamenleving de verantwoordelijkheid? “In het netwerk!” Schwarz illustreert deze vorm van verantwoordelijkheid met wat er gebeurde rondom Youp van ’t Hek en zijn actie tegen klantenservice bij telecombedrijven. “Mensen verzamelden zich spontaan voor dat moment en die zaak rondom Youp van ’t Hek en gaven hem tijdelijk een zekere autoriteit. Maar hier is geen sprake een gezagsverhouding. Mensen nemen hun verantwoordelijkheid weer terug.”

Het is bijvoorbeeld voor de oude modernistische politieke cultuur moeilijk de complexiteit van de opkomende netwerksamenleving te hanteren. “Zo vlucht het huidige kabinet in ‘vroeger’ en eist vanuit een hiërarchische traditie eenvormigheid en integratie. Sustainistische waarden zijn nu juist verbinden, authenticiteit en respect voor het verschil.” Ook een hiërarchie in nationaal, provinciaal, gemeentelijk en de buurt wordt als te veel naar binnen gekeerd ervaren. Voor de generaties onder de 40 bestaat deze verscheidenheid naast en door elkaar.

“All locals are globally connected”, vat Schwarz  kort samen. “Oftewel kleinschaligheid van de buurt is voor iemand  even vanzelfsprekend en gewenst als  de grootschaligheid van globalisme via internet. We leven lokaal en zijn tegelijkertijd wereldburgers. Het is de lokale boerenmarkt én Twitter, het cafe én CNN, het plein én Facebook.”

Désirée Crommelin
www.het-interview.nl

Migranten maken relatief weinig gebruik van hulp bij opvoeding, onderwijs en gezondheid. Terwijl ze wel vaker opgroei-, ontwikkelings- en gezondheidsproblemen hebben dan autochtone Nederlanders. Dit toont het SCP-onderzoek ‘Naar Hollands gebruik? Verschillen in gebruik van hulp bij opvoeding, onderwijs en gezondheid tussen autochtonen en migranten’.

Hoewel migranten vaker problemen hebben dan autochtonen op gezondheids- en opvoedingsgebied, zoeken ze minder vaak hulp hiervoor dan autochtonen. Dit laat het onderzoek Naar Hollands gebruik? van het Sociaal Cultureel Planbureau zien.
Verschillen tussen migranten en autochtone Nederlanders in kenmerken als opleidingsniveau, gezinsvorm en belang van religie verklaren slechts een deel van het verschil in voorzieningengebruik. Migranten kijken vaak anders aan tegen problemen dan autochtone Nederlanders, en ze zijn niet altijd positief over de voorzieningen. Het zoeken van hulp is – vooral voor migrantenouders – niet altijd even gemakkelijk, en de beschikbare hulp sluit vaak onvoldoende aan.
In het SCP-rapport gaan de onderzoekers voor een viertal voorzieningen na in hoeverre er verschillen bestaan in het gebruik ervan tussen autochtoon Nederlandse en migrantenjeugdigen (en hun ouders). Er is gekeken naar formele opvoedingsondersteuning, speciale onderwijs-voorzieningen, de huisarts, en het gebruik van anticonceptie, abortus en soa-testen. De uitkomsten zijn gebaseerd op literatuurstudie, interviews met experts en (waar mogelijk) kwantitatieve data-analyses.

Veel problemen, weinig hulp
Wanneer jeugdigen en hun ouders problemen ervaren bij opvoeding, onderwijs en/of gezondheid, kunnen zij gebruikmaken van algemene voorzieningen. In beginsel zou het gebruik hiervan voor alle jeugdigen en ouders gelijk moeten zijn, ongeacht hun culturele achtergrond. Dit is echter niet altijd het geval. Zo zoeken Turks- en Marokkaans-Nederlandse ouders door de bank genomen minder vaak hulp of advies bij de opvoeding. Toch zijn er in deze gezinnen juist wel vaker opvoed- en opgroeiproblemen.
Niet-westerse migrantenjeugdigen, met name die van Turkse en Marokkaanse herkomst, zijn relatief weinig te vinden op speciale scholen voor kinderen met gedragsproblemen. Ook hier geldt echter dat ze vaker met deze problemen kampen dan de autochtoon Nederlandse jeugd. Jeugdigen van niet-westerse herkomst hebben tevens een grotere kans op leerproblemen en handicaps; deze kinderen zitten echter wel relatief vaak op speciale scholen.

Gezondheidsproblemen komen eveneens vaker voor bij niet-westerse migrantenjongeren. Vooral Turkse Nederlanders hebben frequenter contact met de huisarts. Jongeren van Surinaamse en Antilliaanse herkomst laten zich het vaakst testen op soa’s. Ook tienerzwangerschappen komen relatief veel voor onder deze jongeren, wat voortkomt uit hun inconsequente gebruik van anticonceptie. Indien zwanger besluiten Marokkaans-Nederlandse meisjes naar verhouding het vaakst tot een abortus.

Gezinnen
Er zijn verschillen tussen niet-westerse migranten en autochtone Nederlanders en ook tussen de migrantengroepen onderling. Turkse en Marokkaanse Nederlanders zijn vaak laagopgeleid en hechten meer dan autochtone ouders belang aan religie. Alleenstaand ouderschap komt weer veel voor onder Surinaams- en Antilliaans-Nederlandse vrouwen. Deze en andere achtergrondkenmerken spelen veelal een rol bij het verklaren van het (relatief geringe) gebruik van de onderzochte voorzieningen door migranten. Ook andere factoren zijn echter van belang, zoals de mate waarin migranten de voorzieningen willen dan wel kunnen gebruiken.

Schaamte
Migranten en autochtone Nederlanders staan anders tegenover het gebruik van de onderzochte voorzieningen. Zo zoeken migrantenouders en -jeugdigen minder hulp dan autochtone Nederlanders omdat ze anders aankijken tegen problemen en gedragingen. Niet-westerse migranten lijken zich vaker te schamen voor problemen of zien de ernst er niet van in. Zij (h)erkennen gedrags- en ontwikkelingsproblemen niet altijd en zoeken hier dan ook minder vaak hulp voor. Verder heerst er in Turks- en Marokkaans-Nederlandse kringen nog een sterk taboe op seks voor het huwelijk, terwijl jongeren met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond meer vrijgelaten worden en juist veel experimenteren op seksueel gebied.

Wantrouwen
Migranten oordelen ook niet altijd positief over de voorzieningen. Zo is er bij een deel van hen sprake van wantrouwen en een negatief beeld van zorgverleners.
Migranten zijn soms bang niet goed begrepen te worden, of om onder druk gezet te worden om te ‘vernederlandsen’. Daarnaast hebben migranten veelal andere verwachtingen van hulpverleners. Zo zijn veel migranten van huis uit gewend aan artsen die snel medicijnen voorschrijven. In Nederland zijn huisartsen Nordin Dahan, kinderartsdaarin terughoudender. Migranten zijn dan ook vaak niet tevreden over hun bezoek aan de huisarts.

Niet voor alle jeugdigen of ouders die gebruik willen maken van hulp bij opvoeding, onderwijs en/of gezondheid, is dit even gemakkelijk. Migrantenouders weten vaak onvoldoende waar ze terechtkunnen voor hulp en advies. Door taal- en communicatieproblemen begrijpen hulpverleners en migranten elkaar soms niet. Het hulpaanbod sluit ook niet altijd goed aan bij hun wensen. Op specifieke vragen over de opvoeding van hun kinderen – zoals hoe om te gaan met de waarden en normen in Nederland – heeft de hulpverlening niet altijd een goed antwoord paraat..

Bron: Wereldjournalisten

Op sommige Britse scholen wordt gebruik gemaakt van Saudische schoolboeken met antisemitisch en homofoob materiaal. Dat blijkt uit een onderzoek van de BBC voor het tv-programma Panorama.

De boeken worden gebruikt op weekendscholen waar het Saudische lesprogramma wordt onderwezen. Ongeveer vijfduizend islamitische kinderen volgen deze lessen. Volgens het tv-programma staat in de schoolboeken dat een aantal joden is veranderd in apen en varkens. Ook wordt kinderen verteld dat de straf voor homoseksualiteit executie is. De kinderen wordt bovendien geleerd wat de correcte manier is om de handen en voeten van een dief af te hakken.

De lesboeken zijn vooral in gebruik op islamitische scholen en bij onderwijsinitiatieven vanuit de moskee. Het lesmateriaal en de inhoud ervan komt uit Saudi-Arabië en werd bekend door een uitzending van het Britse actualiteitenprogramma Panorama. Dat liet zien hoe rond de vijfduizend islamitische kinderen in Groot-Brittannië wordt geleerd dat joden apen en varkens zijn, dat dieven hun handen moeten worden afgehakt en dat homoseksuelen moeten worden gedood.
De lesboeken horen bij sharia-onderwijs dat wordt gegeven op circa veertig ‘weekendscholen’, waar kinderen vanaf hun zesde kunnen worden onderwezen. Meestal gaat het bij dit onderwijs om tienerjongens. De vaak vanuit de moskee georganiseerde scholen, in zalen of bij mensen thuis, zijn tot dusverre niet onderhevig aan controle door de Britse onderwijsinspectie Ofsted.

Daar komt mogelijk spoedig verandering in. Maar niet zomaar, zegt de Britse minister van Onderwijs Michael Gove. “Saudi-Arabië is een soevereine staat en mag onderwijsproducten invoeren in Groot-Brittannië. Maar antisemitisme op scholen kunnen we natuurlijk niet hebben. Daar gaan we wat tegen doen.”

Ook vanuit gematigde moslimkringen is kritiek op het lesmateriaal. Een islamgeleerde noemt het lesmateriaal ‘niet wijs’, omdat het in verkeerde handen kan vallen. De Saudische overheid ontkent in het BBC-programma verantwoordelijk te zijn voor de lesboeken.

Op de website van antropoloog Martijn de Koning een heldere analyse van de uitspraken van de Duitse bondskanselier Angela Merkel over wat het ‘mislukken van de multiculturele samenleving’ is gaan heten.

Volgens De Koning zat de Nederlandse media er volkomen naast toen zij de uitspraak van Merkel breed uitgemeten aandacht gaf.

1. De kop ‘Multiculturalisme is mislukt’ (of varianten daarop) is een incorrecte vertaling van ‘Multikulti ist absolut gescheitert’. Multikulti is niet hetzelfde als multiculturalisme. Multikulti kan volgens mijn collegae (en ik ben het daar mee eens) het best omschreven worden als ‘flower power diversiteit’. Als u goed luistert is dat ook precies wat Angela Merkel zegt, dat het idee dat we allemaal lang en gelukkig en probleemloos met elkaar samenleven, dat idee is mislukt. De vrijheid blijheid idee is niet Angela Merkel’s idee. En daar zullen weinig mensen het mee oneens zijn, al is vrijheid blijheid best een lief motto.
2. De kop multiculturalisme klopt ook al niet omdat Duitsland nooit een beleid van multiculturalisme heeft gehad. Dat kan overigens ook voor Nederland worden gezegd. Integratie met behoud van eigen identiteit was vooral een slogan (zoals vrijheid en blijheid), maar er is nooit enig serieus beleid daarvoor geweest, met hoogstens enkele uitzonderingen op lokaal niveau. Er zijn ook bijna geen claims geweest van allochtonen op speciale rechten voorzover die niet binnen de Nederlandse wet pasten. Er zijn aanpassingen geweest van de wet op het slachten (voor halal-slachten) en voor de Wet op de Lijkbezorging, maar het meeste zoals de vestiging van hindoeistische en islamitische scholen, gebedshuizen, geestelijk verzorgers, enzovoorts paste binnen het Nederlands beleid dat is gebaseerd op de erfenis van de verzuiling (nadrukkelijk niet op de verzuiling zelf!). Toen in Nederland het minderhedenbeleid opkwam (jaren /80) was namelijk al lang duidelijk dat het geen vrijheid blijheid was; het minderhedenbeleid is namelijk ontstaan naar aanleiding van de ontdekking dat gastarbeiders toch echt niet weggingen, maar vooral als reactie op de gewelddadige acties van groepen jonge Molukkers.
3. Een tweede punt dat Merkel maakte, en dat schijnbaar toch wat minder is opgevallen, is haar vaststelling dat de islam inmiddels onderdeel is van Duitsland; een bevestiging van wat de Duitse president Christian Wulff al eerder zei. Dat laat zich toch moeilijk rijmen met de idee dat de multiculturele samenleving is mislukt. Ook dat geldt voor Nederland. Allochtone groepen hebben zich op basis van etniciteit en religie een plek verworven in de samenleving, zodanig dat men onderdeel is geworden van het hedendaagse Nederland. Of facties binnen die allochtone (en autochtone) groepen dat nu leuk vinden of niet. Dat gaat gepaard met mooie successen, maar ook met grote problemen. Zo zien we bijvoorbeeld onder Marokkaanse Nederlanders dat de problemen met betrekking tot overlast, criminaliteit, onderwijs en arbeidsmarkt behoorlijk groot zijn, terwijl ook het opleidingsniveau flink is gestegen, steeds meer mannen en vrouwen doorstromen naar hoger onderwijs en zich een plek op de arbeidsmarkt hebben verworven. Het kenmerk is niet het één (de problemen) of het ander (de sociale mobiliteit) per groep, maar allebei tegelijkertijd. De integratie in een multiculturele samenleving gaat gepaard met schuren, fricties, succesverhalen en moed.

Zijn die koppen in de kranten en de blogs nu gewoon een geval van niet goed genoeg luisteren, het Duits niet goed genoeg begrijpen? Of heeft men heel selectief geluisterd en vooral opgepikt: ‘Zie je wel! Daar werkt het ook niet, Merkel zegt het zelf!’?

Zeventien Friese instanties trekken bij de Raad van Europa aan de bel, omdat ze vinden dat de Nederlandse overheid zich niet houdt aan afspraken die over het Fries zijn gemaakt, meldt Binnenlands Bestuur. De instanties hebben aan de raad een brief gezonden, waarin ze aangeven bezorgd te zijn om de houding van de Nederlandse regering wat betreft de Friese taal.

De instanties die aan de bel trekken, zijn onder meer: de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden, regionale omroep Omrop Fryslân, de Fryske Akademy en het Fries Historisch en Literair Centrum Tresoar.

Volgens de ondertekenaars van de brief heeft de Nederlandse overheid verzuimd een rapportage naar de Raad van Europa te sturen. Daarin worden gerapporteerd over hoe goed het de Friese taal vergaat volgens afspraken van het Europees Handvest voor Regionale of Minderheidstalen, dat in de jaren negentig door Nederland is ondertekend.

De organisaties hebben nu zelf maar een overzicht naar de Raad van Europa gestuurd over de laatste stand van zaken. ,,Op verschillende terreinen voldoet Nederland niet aan de afspraken die zijn gemaakt in het handvest’’, menen ze. Zo zou er te weinig Fries in het onderwijs worden gegeven en wordt het recht om Fries te spreken in de rechtbank en met mensen van overheidsinstanties niet genoeg gestimuleerd.

In 2009 bezocht een delegatie van de Raad van Europa Fryslân, om met allerlei Friese organisaties te praten tijdens een hoorzitting over het Kaderverdrag. Nederland heeft het Kaderverdrag voor de bescherming van Europese Minderheden getekend. Daarin erkent Nederland de Friezen als een nationale minderheid. Brenda Ottjes leverde namens Tûmba op die hoorzitting een bijdrage.

“Dit is een situatie waarvan ik dacht dat Europa die niet meer zou meemaken na de Tweede Wereldoorlog”, zei eurocommissaris Viviane Reding van Justitie eerder deze week. In felle bewoordingen bekritiseerde Reding de massale deportatie van Roma door de Franse overheid. De Franse overheid ontruimt systematisch Roma-kampen en dwingt de bewoners te vertrekken naar Roemenië. Reding is ervan overtuigd dat de regering-Sarkozy hiermee de EU-wetten (recht op verblijf in een EU-land) overtreedt.

Net nu een Franse speelfilm over de vervolging van Roma onder het collaborerende Vichyregime (1943) in première is gegaan, is de regering Sarkozy begonnen met de systematische deportatie van Roma naar Roemenië. Het uitzettingsbeleid is specifiek gericht op Roma, zo blijkt uit een uitgelekte brief van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Daarin staat onder meer: “Driehonderd illegale kampementen of verblijfplaatsen, bij voorkeur van Roma, moeten binnen drie maanden ontruimd zijn”. De brief van 5 augustus draagt iedere prefect op tot eind september wekelijks een Romakamp te ontuimen en/of een groep Roma uit te zetten.

De Franse staatssecretaris van Europese Zaken Pierre Lellouche is woedend over de vergelijking die Reding trekt met de deportaties tijdens het Vichyregime. “Een vliegticket naar een land van herkomst binnen de Europese Unie, is iets anders dan de treinen des doods of de gaskamers,” zei Lellouche.
De Europese Unie besluit voor eind september welke stappen ze tegen Frankrijk zal nemen. Eventueel zal de Europese Commissie naar het Europees Hof van Justitie stappen om Frankrijk aan te klagen.

Ondertussen neemt de onrust bij Roma in andere Europese landen toe. Michelle Mila van Burik van het Roma Platform Nederland zegt in de Volkskrant met alles rekening te houden. “Wij wonen op Europees grondgebied,en de huidige politieke omstandigheden zien er niet rooskleurig uit. We verwachten een verslechtering van onze situatie: meer stigmatisering. We zijn bang voor een heksenjacht, ook hier. Dat is gegronde angst. Frankrijk is niet ver weg.” Hoogleraar Migratierecht Peter Rodrigues zegt in dezelfde krant: “De Franse methode is een vorm van ‘wetgevingsopportunisme’. Het is een reflex: dan maar ostentatief uitzetten. Meestal gaat het om problemen die men zelf heft laten groeien, dan klinkt de roep om hard ingrijpen en worden mensenrechten geschonden.” Huub van Baar, Roma-onderzoek an de Universiteit van Amsterdam, begrijpt de angst: “We zijn in Nederland ver op weg om etnische kaders als vanzelfsprekend te beschouwen. Het merendeel van de Nederlanders denkt: aanpakken die handel. Hoe groot die verleiding ook is, lik-op-stukbeleid zal de afstand alleen maar groter maken.”

Aan het slot van zijn boek Deutschland schafft sich ab vraagt Thilo Sarrazin af wie over honderd jaar nog het ‘Zwervers nachtlied’ van Goethe kan opzeggen. In een debat over het boek van Sarrazin stelde de televisiepresentator de auteur de vraag of hij het nachtlied kon voordragen. Sarrazin kwam niet verder dan de vierde regel…

Het boek van bankier Thilo Sarrazin, directielid van de Deutsche Bundesbank, heeft in Duitsland en daarbuiten veel stof doen opwaaien. Met als gevolg dat Sarrazin eind september bij de DB opstapt. Het liegt er niet om, wat de bankier allemaal te melden heeft. In Trouw zegt hij: “Ik wil dat mijn nakomelingen over vijftig en ook over honderd jaar nog in een Duitsland leven waar de omgangstaal Duits is en de mensen zich Duitser voelen.” Om de problemen rond integratie, die Sarrazin op het conto van moslimimmigranten schrijft, op te lossen doet Sarrazin verregaande oplossingen, somt Trouw op: verlaging van uitkeringen, gedragsbeïnvloeding op het gebied van opvoeding en gezondheid, verplichte chrèches, voltijdsonderwijs met schooluniform, immigratie alleen voor hoogopgeleiden, geen uitkeringen voor nieuwe immigranten, en maatregelen die het aantal geboorten bij hoogopgeleiden stimuleren en bij laagopgeleiden ontmoedigen.

Voor Hendrik Cremer, mensenrechtenspecialist werkzaam bij het Duitse Instituut voor Mensenrechten in Berlijn, zijn de uitlatingen van Sarrazin het bewijs dat racisme in Duitsland niet alleen te vinden in bij extreem-rechts, maar ook is doorgedrongen in de gevestigde politiek. “In Duitsland wordt het begrip ‘racisme’ geassocieerd met misdaden tegen de menselijkheid door het nationaal-socialistisch regime,” schrijft Cremer op de website Quantara.de. “Maar er is te weinig aandacht voor het racisme van alledag dat niet leidt tot structureel geweld en de disriminatie in het onderwijs en op de werkvloer.”

Cremer bekritiseert de enge definitie die de Duitse overheid hanteert en vindt daarin steun bij diverse internationale instellingen. Zo tikte het Comité tegen racisme en discriminatie van de Verenigde Naties Duitsland op de vingers vanwege de smalle definitie van racisme. En de Raad tegen Racisme van de Europese Commissie herhaalde deze vingerwijzing. “Hoewel racistische theorieën verkondigd worden op basis van biologische criteria,” schrijft Cremer, “zien we de laatste jaren dat racisme steeds vaker wordt gebruikt vanuit ideeën over culturen, landen, etniciteiten en religies. Een typische karakterisering van racisme is het toekennen van bepaalde eigenschappen aan leden van zogenaamde homogene groepen.” Het gevolg van dit ‘wij-zij’ denken kan leiden tot marginalisering van personen, aldus Cremer.

Het voldoet niet om mooie woorden te wijden aan mensenrechten en strijd tegen racisme, stelt Cremer. “Mensenrechten moeten worden geleefd, uitgevoerd en verdedigd,” schrijft de Berlijnse mensenrechtenspecialist. Politici en andere overheidsvertegenwoordigers moeten daarom duidelijker stelling nemen tegen racisme. En eindelijk moet Duitsland een debat beginnen over de beperkte definitie van racisme.