Dagelijks sterven wereldwijd 1500 vrouwen tijdens een bevalling. Het cijfer is een gemiddelde. Vooral in Afrika en Zuid-Aziė is het aantal doden nog steeds hoog. Schandalig hoog, schrijft Chris Brazier in het maartnummer van New Internationalist. Terwijl het sterftecijfer onder kinderen wereldwijd daalt – van 13 miljoen in 1990 naar 9,7 miljoen in 2006 – is de moedersterfte onverminderd hoog gebleven: ruim 500.000 jaarlijks wereldwijd.

In 2000 namen de landen van de Verenigde Naties 10 Millenniumdoelen aan, te verwezenlijken voor 2015. Doel 5 – in 2015 sterven er minder vrouwen door zwangerschap – is het ambitieus. Armoede halveren is het doel van nummer 1. Het sterftecijfer onder kinderen met tweederde terugdringen. Maar doel 5 heeft als doel moedersterfte met 75% terug te dringen. En juist vooruitgang in dit doel is het meest langzaam van alle millenniumdoelen.
De wereld slaagt er niet in de moedersterfte terug te dringen. De beste manier op dit te verwezenlijken is goede gezondheidszorg tijdens bevallingen. Op dit moment geldt dit echter voor 59% van de bevallingen in ontwikkelingslanden. Dit cijfer is voor Zuid-Aziė zelfs 49%, en voor Afrika ten zuiden van de Sahara 43%.

Als oorzaak noemt Brazier de achterstandspositie waarin veel vrouwen nog steeds leven. Hij ziet een verband tussen discriminatie van vrouwen en moedersterfte tijdens zwangerschappen. “Hoe slechter de maatschappelijke positie van vrouwen, hoe groter de kans dat ze sterven tijdens een bevalling”. Daarom moet goede gezondheidszorg voor moeders hand in hand gaan met programma’s die de positie van vrouwen verbeteren en meisjes en vrouwen beschermen tegen geweld, uitbuiting en misbruik. Brazier roept op om gezondheid van moeders tot mensenrecht te verklaren. “Het is een schandaal dat moeders onnodig dood gaan, alleen omdat de wereld niet bereid is de nodige voorzieningen om hen te beschermen te leveren,” schrijft Brazier. In 1978 werd tijdens een internationale conferentie in Alma Ata een verklaring aangenomen waarin basisgezondheidszorg voor iedereen centraal staat. Dit relatief goedkope idee werd in de jaren tachtig vervangen door het plan om mensen zelf te laten betalen voor gezondheidszorg, stelt Brazier. In westerse landen een aantrekkelijke gedachte, maar voor inwoners van ontwikkelingslanden een onmogelijke keuze. In 2003 werd er jaarlijks 663 miljoen dollar (488 miljoen euro) aan ontwikkelingshulp voor moeder- en kindzorg in de derde wereld beschikbaar gesteld. Men ging er toen van uit dat een extra jaarlijkse bijdrage van 6 miljoen dollar (4,5 miljoen euro) tot 2015 voldoende zou zijn om de kosten te dekken. Dat gebeurt niet, maar ter vergelijking: de wereld geeft  iedere drie dagen 6 miljoen dollar aan wapentuig uit…

Een tekort aan gezondheidspersoneel is een van de oorzaken van moedersterfte. Wemos, een organisatie die aandacht vraagt voor de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden, organiseert op 7 april hierover een bijeenkomst. Wemos is lid van de Global Health World Alliance, die de personeelscrisis in de gezondheidszorg op de politieke agenda hoopt te zetten.

Meer schokkende cijfers: