“De kwestie waar het om draait, is niet het aantal mensen op aarde. Twee miljard mensen erbij is het probleem niet,” zegt Fred Pearce, wetenschapsjournalist voor onder andere New Scientist en The Independent. “Misschien wel op lokaal of regionaal niveau, niet op wereldschaal. Totdat iedereen rijk wordt en vlees gaat eten en auto gaat rijden.”

Dat de wereldbevolking voorlopig blijft groeien, staat vast, schrijft P+. Als we demografen mogen geloven stijgt de wereldbevolking naar acht miljard in 2025 en naar negen miljard in 2045/2050, grote rampen en andere onverwachte gebeurtenissen daargelaten. Over aantallen daarna is weinig te zeggen. Maar het ziet er nu naar uit dat groei van de wereldbevolking stopt, en mogelijk zet daarna een wereldwijde krimp in. Voor grote delen van de wereld is dat zo goed als zeker. Het jaar 2050. Dan stopt de overbevolking en komt er een einde aan de babyboom. Wetenschappers hebben het berekend: over veertig jaar groeit het aantal mensen op de planeet aarde niet meer. Dan zitten we op negen miljard zielen en daar blijven we op. De ontwikkeling is nu al in gang gezet, want in Europa krimpt de bevolking al. Dat gaat ook in die landen gebeuren waar de bevolkingsgroei nu nog explodeert.

Het werkelijke probleem is volgens Pearce de manier van leven in westerse landen: “Waar het dus om gaat, is ons consumptiepatroon en de manier waarop we die consumptiegoederen produceren. Zeker, de Chinezen willen rijk worden. Zeker, de Indiërs willen rijk worden. En ze volgen tamelijk slaafs onze manieren om dat te bereiken. Dus wíj moeten veranderen. Het echte probleem is het westerse model.”

Stem of voeg toe aan:  

Op de website van Conservation International een aantal prachtige interactieve pagina’s over de bedreigde oceanen op onze planeet. Hoewel meer dan 70 procent van het aardoppervlak bedekt is met water, weten we over het onmetelijke heelal meer dan over onze wereldzeeën.

Stem of voeg toe aan:  

Tussen al het Oranjegeweld even een wat meer nuchtere kijk op het voetbalgebeuren. Op de site van Treehugger een berekening van de totale CO2-uitstoot die het WK Voetbal 2010 in Zuid-Afrika veroorzaakt.

De studie in opdracht van de Noorse ambassade in Zuid-Afrika berekent een uitstoot van 2,753,251 ton broeikasgas. Die hoeveelheid is vergelijkbaar met de jaarlijkse uitstoot van 1 miljoen auto’s en zes keer meer dan de vorige WK.

Stem of voeg toe aan:  

Nederland stijgt op de landenindex van de universiteiten van Yale en Columbia, de Environmental Performance Index (EPI). We zijn van plaats 55 op deze wereld 8 landen gepasseerd en staan nu op 47. Andere buurlanden als het Verenigd Koninkrijk en Duitsland staan in de top twintig van de wereldlijst.

De Environmental Performance Index (EPI) van de prestigieuze universiteiten van Yale en Columbia publiceert sinds 2002 een rangschikking van landen en hun “milieuvriendelijkheid”. De EPI meet aan de hand van 25 indicatoren, die opgedeeld zijn in tien beleidscategorieën, de milieutoestand van een land en de inspanningen van dat land om het milieu te verbeteren.

Hier de top 10 van de groep Europa

1. IJsland
2. Zwitserland
3. Zweden
4. Noorwegen
5. Frankrijk
6. Oostenrijk
7. Malta
8. Finland
9. Slowakije
10. Groot-Brittannië

IJsland is de nummer één op de wereld-index en verdreef Zwitserland van het hoogste podium. Daarnaast scoren de Scandinavische landen wereldwijd het best. Voor Afrika, met maar liefst zeven landen op de laatste tien plaatsen, blijkt het milieu nog steeds een luxeprobleem.

Bron: P+

Stem of voeg toe aan:  

De verkoop van biologische produkten is in 2009 in het Verenigd Koninkrijk met 13 procent gedaald, meldt de Ecologist. Na een jaarlijkse groei de afgelopen vijftien jaar daalde vooral de verkoop van biologisch brood (-39%), diepvriesprodukten (-21%) en gevogelte (-28%).

De verkoop van fair trade-produkten daarentegen groeide vorig jaar met 12 procent. Volgens de Britse Fair Trade Foundation werd er voor meer dan £800 miljoen aan fair trade-produkten verkocht.

Verder groeide de verkoop van organische gezondheids- en schoonheids-produkten in 2009 met een derde tot een totale waarde van £36 miljoen. Textiel – goed voor £100 miljoen – bleef gelijk.

Stem of voeg toe aan:  

Noteer het in de agenda’s: op zaterdagavond 27 maart tussen 20.30 uur en 21.30 gaan de lichten uit. Miljoenen mensen en instanties over de hele wereld doen mee. Piramides, Eiffeltoren, Sydney Opera House, Erasmusbrug, Empire State Building… ze gaan allemaal op zwart. Sluit je aan!

Wereld Natuur Fonds, Vroege Vogels en joop.nl voeren actie om ook in ons land zoveel mogelijk Earth Hour-deelnemers te werven. Geef de wereldleiders het signaal dat we echt actie willen om energie te besparen en de CO2-uitstoot te verminderen. Een hele golf van duisternis moet op 27 maart over de wereld rollen, want in elk land gaan de lichten op de eigen tijd uit.

Het is ongelooflijk hoe het idee dat vier jaar geleden in Australië werd gestart zo snel zoveel navolging kreeg. In 2007 gingen bij het Sydney Opera House de spotlights uit en drie jaar later was het een wereldbeweging. Miljoenen huishoudens doen mee en veel bijzondere gebouwen staan een uur in het donker. Doe mee met Eiffeltoren, Magere Brug, Egyptische Sfynxen en piramides, Empire State Building, Golden Gate Bridge, Sydney Opera House, Unilever Rotterdam, Erasmus Brug….

Stem of voeg toe aan:  

Duurzame ondernemers laten zich kritisch uit over het duurzaamheidbeleid van gemeenten. Dat meldt Binnenlands Bestuur op basis van de Duurzaamheidsbarometer, een onderzoek van PriceWaterhouseCoopers (PwC). Het thema speelt daarnaast nauwelijks een rol tijdens de gemeenteraadsverkiezingen, laat het onderzoek van PwC zien.

Peter Teunisse, directeur Binnenlands Bestuur bij PwC: ‘Wij hebben 179 bedrijven gevraagd te reflecteren op het duurzaamheidsbeleid van gemeenten. De respondenten waren natuurlijk de voorlopers op het gebied van duurzaamheid. En die zeiden: als ik me op mijn bedrijventerrein keurig aan de regels houd, en mijn buurman doet dat niet, wil ik dat hij wordt aangepakt.’

Voor een kwart van de bedrijven speelde de duurzaamheidsambities van gemeenten een rol in hun vestigingskeuze. Tegelijk hadden ze daar vaak weinig zicht op. Afgezien van grote steden met een duidelijk duurzaamheidsprofiel als Amsterdam en Rotterdam, geven gemeenten nog te weinig voorlichting over bijvoorbeeld subsidieregelingen of het verstrekken van gunstige leningen. Teunisse: ‘Bedrijven willen dat gemeenten een voortrekkersrol gaan spelen. Zeker nu ze moeten snijden in de begroting, moeten ze oppassen dat duurzaamheid niet het kind van de rekening wordt.’

Dat kunnen gemeenten doen door duurzaam in te kopen. Maar ook door bewuste keuzes te maken in hun groenvoorziening.  ‘En dan krijg je een positieve cirkel’, schetst Teunisse de toekomst. ‘Bedrijven zullen zich in je gemeente vestigen, mensen komen er met plezier wonen. Er moet alleen de politieke wil zijn om die keuzes te maken. Dat vergt een lange termijn visie die je nu nog weinig ziet.’ Volgens 44 procent van de bedrijven speelde het thema duurzaamheid geen rol bij de gemeenteraadsverkiezingen.

Stem of voeg toe aan:  

Onder de prachtige titel ‘Klimaatvertwijfeling’ schrijft Peter van Vliet op MVOnieuws over de storm rond het internationaal klimaatpanel van de Verenigde Naties, het IPCC. Gehackte emailverkeer en verkeerde cijfers over smeltende gletsjers hebben het instituut in een kwaad daglicht gezet. Voer voor klimaatsceptici.

Het IPCC ligt weer eens onder vuur. Dat is vervelend, want zonder het IPCC is er geen klimaatverandering, zo lijkt het soms wel. Milieuminister Cramer is  verontrust en kamerlid Diederik Samsom kraait dat de baas van het IPCC weg moet omdat er politieke motieven in het geding zouden zijn.

Maar als je wat preciezer kijkt naar wat het IPCC eigenlijk voor club is en hoe ze werkt, dan zie je een organisatie die tot doel heeft overheden te bewegen om klimaatverandering serieus te nemen en er iets aan te gaan doen. Dat is een politieke activiteit bij uitstek.

En als je kijkt naar de procedures waarmee de rapporten worden samengesteld, de aantallen mensen die er aan werken en de hoeveelheden informatie die verwerkt worden, dan kun je niet anders dan verontrust zijn, omdat je met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid weet dat er in dat proces fouten gemaakt zullen worden. Alleen weet je vooraf niet welke en hoeveel. Dat is nu eenmaal eigen aan complexe processen en de kans op fouten (en de omvang van hun gevolgen) wordt alleen maar groter naarmate processen complexer worden.

De godenstatus die het IPCC heeft gekregen, vooral na de toekenning van de Nobelprijs voor de vrede, maakt de schok bij het bekend worden van fouten voorstelbaar. Maar daarmee is die verbijstering nog niet terecht, want fouten waren te verwachten.

Bovendien wordt het wetenschappelijke gehalte van de uitspraken van het IPCC overschat: het IPCC doet zelf geen onderzoek. Het verzamelt en analyseert wetenschappelijke publicaties die door wetenschappers onderling zijn beoordeeld ( peer reviewed ), maar daarnaast ook allerlei andere bronnen. Die krijgen een aparte status, maar worden wel op een of andere manier in de conclusies betrokken. Alleen is het niet altijd mogelijk om de (wetenschappelijke) juistheid van de in al die bronnen voorkomende informatie te toetsen.

Die kennis legt een serieuze verantwoordelijkheid op mensen die de uitspraken van het IPCC gebruiken om hun standpunten te onderbouwen, zoals politici en bestuurders. Het optreden van procesfouten stelt de juistheid van de principes nog niet ter discussie. De reacties van Cramer en Samsom suggereren dit echter wel.

Aan het afsmelten van gletsjers onder invloed van klimaatverandering wordt niet getwijfeld. Maakt het dan uit of een gletsjer over 30 of over 300 jaar gesmolten is? Nee dus. Onder normale omstandigheden behoren die dingen niet zo snel te smelten en 270 jaar maakt geen verschil op de schaal van de evolutie.

Wat uitmaakt is hoe politici en bewindspersonen omgaan met dit soort informatie. Hoe ze meetwitteren op de waan van de dag, zonder blijk te geven van inzicht in de werkelijke betekenis van de berichten of in het risico van verkeerd daar mee omgaan.

Dat risico bestaat vooral uit het voeden van sceptici en opportunisten, die elk spoor van klimaattwijfel, elk argument dat hun in handen valt zullen uitspelen in de strijd om de gunst van de kiezers. Om het volk zich zolang mogelijk zeker te laten wanen van voldoende frikadellen, bier en vertier. Na ons de zondvloed. En het liefst ook na de volgende verkiezingen.

Stem of voeg toe aan:  

Beleidsambtenaren van de provincie kunnen sinds kort op de klimaat-effectatlas zien hoe klimaatbestendig hun provincie is. Aan uitbreiding voor gemeenteambtenaren wordt gewerkt. Dit meldt Binnenlands Bestuur.

Provinciale ambtenaren kunnen in de interactieve atlas online zien hoe bijvoorbeeld de gemiddelde temperatuurstijging in de provincie is. Of hoe hoog de waterstand zal worden in 2020. Of hoe droog de provincie wordt over 15 jaar en de gevolgen ervan voor de landbouw. De klimaateffectatlas is ontwikkeld door  het programmabureau Klimaat voor Ruimte, KNMI Altera en DHV, in opdracht van het Inter Provinciaal Overleg (IPO).

Om de provincie inderdaad klimaatbestendig te maken, kunnen de ambtenaren nu op een interactieve manier hun beleid toetsen. Aan de hand van diverse scenario’s – dijkdoorbraak, heel veel lokale regenbuien, – wordt zichtbaar hoe dit uitpakt in het landschap van de provincie. ‘Je kunt per provincie op de kaart inzoomen.’

Er staan ook onderzoeksrapporten en andere beleidsstukken op de site. Zo kan een ambtenaar voor het buitengebied construeren wat de gevolgen voor de landbouw zullen zijn. Ook de stand van de natuur laat zich voor verschillende scenario’s benaderen.

De atlas wordt ook beschikbaar voor gemeenteambtenaren.

Stem of voeg toe aan:  

De vooruitzichten voor de Klimaattop in Kopenhagen zijn niet goed. De kansen voor een alomvattend akkoord zijn klein. Minister Koenders maakt zich ernstige zorgen: “Het zou een ongelofelijke blunder zijn als er geen akkoord komt”.

Toch is volgens ‘klimaatpaus’ Yvo de Boer succes mogelijk. In het Nederlands Dagblad van 13 november zegt hij: “Het wordt ongelooflijk moeilijk, maar ik ben er nog steeds heilig van overtuigd dat een politiek akkoord mogelijk is. Er moeten drie piketpalen worden geslagen: ambitieuze reductiedoelstellingen voor de industrielanden, helderheid van China en India wat zij gaan doen en er moet geld op tafel komen. Het zal dan nog een halfjaar tot maximaal een jaar duren om de details uit te werken tot een verdrag.” De bal ligt bij de Verenigde Staten, waar een klimaatwet die een reductie in broeikasgassen van 17% in 2020 voorschrijft in de maak is. Volgens De Boer kan Obama in Lopenhagen aangeven welke kant het opgaat.

De Europese Commissie presenteerde op 12 november cijfers waaruit blijkt dat de totale CO2-reductie in de EU sinds 1990 in 2012 op 11,5 procent zal uitkomen. De afspraak in Kyoto was 8 procent. De Volkskrant kopt dan ook dat de “EU slaagt voor eerste examen in CO2-reductie”. Eurocommissaris Stavros Dimas van Milieu is tevreden en spreekt van “een belangrijk en tijdig signaal voor de klimaatonderhandelingen in Kopenhagen”.

De positieve trend in Europa lijkt te worden bevestigd in een rapport van de Universiteit van Bristol. Onderzoek van professor Wolfgang Knorr lijkt te suggereren dat de aarde meer CO2 absorbeert dan wordt gedacht. Uitstoot en absorptie van CO2 lijken elkaar in evenwicht te houden, stelt Knorr op basis van historische gegevens. Hij stelt vast dat de verhouding tussen de hoeveelheid CO2 die in de lucht is uitgestoten en de hoeveelheid CO2 die geabsorbeerd wordt, ongeveer gelijk is gebleven sinds 1850. Nochtans is de hoeveelheid uitgestoten CO2 in die periode spectaculair gestegen, van 2 miljard ton per jaar in 1850 tot 35 miljard ton per jaar vandaag.

De negatieve berichten en feiten over de staat van het klimaat blijven echter toenemen. Uit onderzoek van de Universiteit Utrecht blijkt dat het ijs op Groenland sneller verdwijnt. Gletsjers smelten meer dan gemiddeld, maar de compensatie in de vorm van extra sneeuwval is weggevallen. Het netto ijsverlies wordt ieder jaar groter. Onderzoeker Michiel van den Broeke zegt in Trouw: “Eigenlijk is er dus sinds 2000 geen 750, maar ongeveer 2000 miljard ton ijs extra gesmolten. Dat is tot nu toe grotendeels gecompenseerd, maar we zien nu dat de neerslag weer terug is op het niveau van vóór 1996. Dat is pas sinds twee, drie jaar zo, en dus te kort om vast te kunnen stellen of dat zo blijft. Maar je ziet aan de grafiek wel dat de smeltbalans sindsdien een forse duik heeft gemaakt. Daarnaast is het onzeker hoe lang de ijskap koud genoeg blijft om zoveel smeltwater te herbevriezen. Als ook die compensatie wegvalt, gaat het hard.”

Yvo de Boer is duidelijk over klimaatsceptici: “Ik geloof niet dat klimaatsceptici nog een factor van belang worden. Er is ook een vereniging die denkt dat de aarde plat is en ik kom in Amerika mensen tegen die denken dat de overheid klimatverandering verzint om geld uit de zakken van burgers te kloppen. Ik zou die mensen een emmertje zand willen geven, zodat ze overal en altijd hun kop in het zand kunnen steken.”

Stem of voeg toe aan: