Op 21 en 22 oktober dit jaar vond in het Academiegebouw in Groningen de wetenschappelijke conferentie Het vreemde en het eigene. Eenheid en verscheidenheid inzake mensenrechten en democratie plaats.

Vijftig wetenschappers uit onder andere de VS, Engeland, Turkije, Zuid-Korea, België en Nederland discussieerden aan de hand van elf voor de conferentie geschreven papers over toekomst en beleid ten aanzien van burgerschap in een multiculturele samenleving, de problematische verhouding tussen wereldburgerschap en de nationale staat, interetnische verhoudingen en mensenrechten. 
 
De conferentie werd geopend door Chris Huinder, bestuurssecretaris van FORUM. Hij sloot aan het einde van vrijdagmiddag de conferentie af en bedankte alle deelnemers voor hun inspirerende bijdragen. Hij merkte daarbij onder andere op dat FORUM nu een veelheid aan benaderingen en begrippen had meegekregen op basis waarvan we in staat moeten zijn analytisch dieper in de problematiek van de moderne multiculturele samenleving te kunnen doordringen en daardoor nog slagvaardiger met gedegen beleidsvoorstellen te kunnen komen.

De burgemeester van de stad Groningen, Peter Rehwinkel, verwelkomde de conferentiegangers namens de Provincie Groningen, de Universiteit Groningen en de Stad Groningen op donderdag in het stadhuis.

Een verslag van de conferentie is gebundeld onder de titel ‘Strangeness and Familiarity’. Te bestellen bij Forum. De afzonderlijke hoofdstukken zijn op de website te downloaden (pdf).

De conferentie was onderdeel van het Forumproject ‘De mens als vreemdeling’. In 2010 is het 50 jaar geleden dat het proefschrift “De Mens als Vreemdeling” van de filosoof Lolle Nauta (1929 – 2006) verscheen. FORUM grijpt dit gegeven aan om dat thema opnieuw te agenderen. In het kader van het project De mens als vreemdeling worden in het najaar van 2010 tal van activiteiten georganiseerd, zoals een publieksbijeenkomst, een wetenschappelijke conferentie, een essaywedstrijd, en een expositie. 

Binnen dit project staat de thematiek van het ‘vreemde’ en het ‘eigene’ centraal: Wat is er nog vreemd in onze inmiddels geglobaliseerde wereld? Wie is nog vreemdeling voor wie? Welke inhoud hebben begrippen als ‘het vreemde’ en ‘het eigene’ eigenlijk nog in een globale context? Hoe gaan wij, westerlingen om met de vreemdeling, en hoe kijkt die vreemdeling vanuit zijn of haar perspectief tegen ons aan? En wat betekent dat bijvoorbeeld voor de politiek.
 
Het project De mens als vreemdeling is een initiatief van FORUM. Het wordt uitgevoerd in samenwerking met de faculteit Wijsbegeerte van de Rijksuniversiteit Groningen, en met steun van de gemeente Groningen en het Je Maintiendrai Fonds.

Een werkelijk bizar toeval. In de week dat het tijdschrift Intelligence Report, uitgave van The Southern Poverty Law Center (SPLC), in de bus viel, beging de islamofobe Noor Anders Behring Breivik een dubbele terreuraanslag in en bij Oslo. Thema van het zomernummer van Intelligence Report: ‘Jihad against Islam’!

“Zelden heeft de Verenigde Staten te maken gehad met een meer roekeloze en harde campagne om een groep mensen te lasteren en hun fundamentele burger- en mensenrechten te beknotten, dan in de recente retoriek tegen moslims”. Zo opent IR het uitvoerige artikel, waarin ze ingaat op de groep islambashers en -haters die in de Verenigde Staten (en daarbuiten) de toon zetten in de campagne tegen de islam. Volgens het blad neemt 10 jaar na 9/11 de haat tegen moslims toe. En ditmaal zijn het activisten en zelfs politici die het hoogste woord hebben. En verontrustend genoeg is sinds het aantreden van Barack Obama in 2009 het venijn en de haat tegen de islam alleen maar toegenomen.

“Wat mij als Amerikaan moslim het meest verontrust is dat het niet langer een kleine groep van toegewijde islamofoben is die vooroordelen en zelfs haat uit tegen de Amerikaanse moslimgemeenschap, maar helaas zelfs politici en overheidsvertegenwoordigers,” zegt Sheila Musaji van de website The American Muslim. “Dat geeft de discriminatie een zekere respectabiliteit en rationaliteit, die anders alleen te vinden was bij extremisten.”

Het artikel geeft aan dat er wel zeker dreiging uitgaat van moslimterrorisme. Het haalt een onderzoek aan van het Triangle Center on Terrorism and Homeland Security dat aangeeft dat sinds 9/11 er 161 terroristische complotten waarbij Amerikaanse moslims betrokken waren, zijn geweest. 69 ervan waren gericht op doelen in de Verenigde Staten zelf en 11 zijn daadwerkelijk uitgevoerd. Maar het onderzoek vond een ander opmerkelijk gegeven. Van de 120 complotten werden er 48 verijdeld omdat Amerikaanse moslims de autoriteiten in kennis stelden. Desondanks geeft een aanzienlijk deel van de Amerikaanse bevolking aan – 35% – dat zij vindt dat de islam meer dan andere religies aanzet tot geweld.

Journalist Max Blumenthal geeft aan dat dit niet een spontane gebeurtenis is, maar het resultaat van een georganiseerde, langdurige campagne van een vaste groep rechts-extreme activisten die hun aandacht na 9/11 richten op de islam, maar pas echt invloedrijk werden na de verkiezing van Obama. Blumenthal noemt het de ‘Great Islamophobic Crusade’. Zo blijkt uit onderzoek dat in maart 2009 11% van de Amerikanen geloofde dat Obama moslim is. In augustus 2010 was dit percentage gestegen tot 18.

De groep activisten en intellectuelen golft mee en geeft voeding aan dit soort anti-islamsentimenten. Ze gebruikt daarbij twee tactieken. Ten eerste beweert de groep dat radicale moslims, zoals Osama bin laden, de Koran op een juiste manier interpreteert, terwijl vredelievende en gematigde moslims ofwel hun Heilige Boek niet begrijpen ofwel net doen alsof om een ander doel na te streven. Ten tweede valt de groep voortdurend individuen en organisaties aan die de gematigde islam in de Verenigde Staten vertegenwoordigen. Zij worden getypeerd als ‘wolven in schaapsklederen’, die een groot geheim moslimcomplot nastreven.

Intelligence Report portretteert 10 van de meest uitgesproken en fanatiekste islamofoben, waaronder Pamela Geller, die goede banden onderhoudt met Geert Wilders en zopas het boek ‘Stop the Islamization of America: A practical guide to the resistance’ en Debbie Schlussel, die eerder dit jaar op haar blog moslims zo karakteriseerde: “Zij zijn dieren, jazeker, maar minder nog dan een hond, want ze leren niet hun gedrag aan te passen als ze daarvoor beloond worden.”

De gebeurtenissen in Noorwegen hebben laten zien waartoe deze voortdurende ‘islamofobe kruistocht’ kan leiden. IR heeft verderop in het zomernummer een interview met Daryl Johnson, een van de belangrijkste deskundigen op het gebied van binnenlandse terreurdreiging. In een rapport van zijn bureau, de U.S. Department of Homeland Security, waarschuwde Johnson voor de dreiging van radicaal rechts. Maar onder druk van de politiek en zijn  eigen directie werd het rapport teruggetrokken. Dat geeft  te denken…

In de Engelse krant The Guardian schrijven Gavan Titley en Alana Lentin over hoe islamcritici en politici met hun nadruk op het ‘mislukken van het multiculturalisme’ ruimte creëren voor extremisme.

Hoewel Anders Behring Breivik in de rechtbank zijn daden niet publiekelijk mocht rechtvaardigen, is een verdediging van zijn gedachtegoed vol vooroordelen in volle gang. Bruce Bawer, die in het manifest van Breivik – 2083: A European Declaration of Independence – wordt geciteerd, benadrukt in de Wall Street Journal zijn waarschuwingen dat een extreemrechtse terrorist geweld gaat gebruiken om uiting te geven aan “legitieme zorgen over reële problemen”. Bawer beschuldigt de gevestigde politiek ervan dat zij er niet in slaagt een antwoord te vinden voor het verval van Europa door islamisering en multiculturalisme, terwijl The Jerusalem Post waarschuwt dat “het verschrikkelijke drama in Oslo niet gebruikt mag worden om het mislukken van het multiculturalisme in de doofpot te stoppen”.

Racisme wordt vaak gerechtvaardigd als een abnormale reactie op een begrijpelijke provocatie; de focus op ‘multiculturalisme’ na de tragedie in Oslo richt de aandacht op het meest veerkrachtige alibi van het hedendaags racisme. Het ‘mislukken van het multiculturalisme’ is een geloofsbelijdenis in de Europese politiek en, net als alle uitingen van geloof, is het afhankelijk van een achterliggend mysterie. Ondanks het aan de kaak stellen van dit ‘mislukte experiment’ is er in Europa nooit een tijd geweest waarin het multiculturalisme de dominante ideologie was. Zoals Ralph Grillo heeft beweerd wordt het overheidsbeleid in die enkele landen die dat beleid uitvoeren, gekarakteriseerd door een ‘zwakke’ lappendeken van beleidsinitiatieven en ambities. Maar critici hebben voortdurend gewezen op het bestaan van een vernietigende ‘sterke’ vorm, die altijd ‘grenzeloos’ was.

Multiculturalisme is in de loop van de geschiedenis altijd beschuldigd van ‘omgekeerd racisme’ en ‘oneerlijk voor blanken’. Na 9/11 hebben politici en commentatoren het multiculturalisme verantwoordelijk gehouden voor een buitengewone hoeveelheid aan sociale en politieke problemen. De enorme macht die toegeschreven wordt aan dit half-verzonnen project en het feit dat het vaak bekritiseerd wordt in landen met een kleine groep immigranten met geen of weinig beleid op dit gebied, zou ons aan het denken moeten zetten.

Het wordt nu breed onderschreven dat racisme na de Tweede Wereldoorlog veranderde van een ideologie waarin een rangorde van rassen centraal stond, naar een ideologie die de ‘natuurlijke’ onverenigbaarheid van culturen benadrukt. Het zogenaamde ‘nieuwe racisme’ van extreemrechtse partijen in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw, nam de taal en logica van het multiculturalisme over en schetste de gewone – blanke – burgers als slachtoffers van een opgelegd beleid van een elite, die hen – blanken – het ‘recht op een eigen cultuur’ ontzegde. Dit gedachtegoed wordt gebruikt in de verdediging van de politieke wanhoop van Breivik. In extreme versies wordt multiculturalisme gezien als zelfhaat; in meer genuanceerde lezingen wordt het bekritiseerd als een prijzenswaardig experiment dat rustte op hun verschil en ‘onze’ naïeve vrijgevigheid. Beide versies schilderen ‘multiculturalisten’ en ‘immigranten’ af als een bedreiging voor een bepaalde nationale cultuur en een anders oorspronkelijke staat van sociale saamhorigheid.

De visie van multiculturalisme als een complot tussen diverse vormen van links en ‘islamisten’ is het hoofdbestanddeel van de islamofobische blogosfeer. Doug Sanders wijst in zijn analyse van het manifest van Breivik op de invloed van ‘Eurabië’ schrijvers als Bawer, Mark Steyn, Melanie Phillips en Robert Spencer, die een opruiende eindvisie verkondigen van een beschaving die onder vuur ligt. Dit ‘début-de-siècle’ weerspiegelt de Europese obsessie van decadentie en moreel verval van het ‘fin-de-siècle’, met dat verschil dat het nu moslims in plaats van joden zijn die dreigen hun tolerante gastheren te verzwelgen.

Wat het verhaal van het mislukken van multiculturalisme echter echt giftig maakt, is de acceptie ervan in brede kring. Er is geen cordon sanitaire tussen de islamofoben en het politieke midden, en de afgelopen jaren hebben een uitwisseling van ideeën tussen de twee groepen laten zien. De mythe van buitensporige vrijgevigheid gaf ruimte aan strenger migratiebeleid, verplichtende integratietrajecten en neo-nationalistische politiek, die werden gepresenteerd als niets meer dan rehabilitatie.

Recente uitlatingen van dit geruststellende verhaal door de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Britse premier David Cameron, kregen veel publiciteit. Maar er moet meer aandacht worden besteed aan het geaccepteerde racisme dat door het verhaal van het mislukte multiculturalisme legitimiteit krijgt elders in Europa. De voormalige minister van immigratie, Rita Verdonk, in Nederland stelde een systeem van ‘integratiebuttons’ voor immigranten voor. De oud-premier van Denemarken, Anders Fogh Rasmussen, kondigde een ‘cultuurstrijd’ tegen multiculturalisme en islam aan, en zijn minister van cultuur, Brian Mikkelsen, richtte zijn pijlen expliciet op een ‘middeleeuwse moslim cultuur’ in Denemarken. Päivi Räsäsen, de nieuwe Finse minister van binnenlandse zaken, stelde voor om christelijke vluchtelingen voorgang te geven in het belang van cohesie en om ‘discriminatie te voorkomen’. Hoewel deze voorbeelden afkomstig zijn van gebeurtenissen die het succes van radicaal-rechtse politiek laten zien, illustreren ze hoe het alibi van een ‘volstrekt mislukt’ multiculturalisme politieke winst leverde voor centrum- en liberale partijen leverde.

De politieke klasse zou eerst moeten nadenken voordat ze reageert op het drama in Noorwegen, speciaal nu bezuinigingsvoorstellen het wijzen met de vingers naar immigranten en moslims kan verergeren. Er kunnen geen gemakkelijke verbindingen worden gemaakt tussen de op schrift gestelde gedachten van een moordenaar en de complexe uitwisseling van politieke ideeën. Auteurs echter die voortdurend waarschuwingen hebben geuit om een zieke beschaving te verdedigen, hebben iets uit te leggen nu een massamoord is gepleegd op grond van hun ideeën. En gevestigde politieke partijen die met gemak meegaan in het verhaal van ‘multiculturele overdaad en verschillen met moslims’ zijn niet uitgesloten van deze kritiek.

Sean Rayment van de Engelse krant The Telegraph gaat in op de politieke denkbeelden van Anders Behring Breivik, de dader van het drama in Noorwegen, en de verontrustende dreiging die uitgaat van de extreem-rechtse en populistische organisaties, individuen en denkbeelden die op het internet hun weg vinden. Daaronder een beschouwing van publicist Frans Verhagen, die schrijft dat de samenleving vergiftigd is door haat en  onverdraagzaamheid en dat het aan ieder van ons de taak is een nieuw verhaal voor die samenleving te formuleren.

On July 17, Breivik posted a quote on Twitter by the English philosopher, John Stuart Mill, which read “One person with a belief is equal to the force of 100,000 who have only interests.”

The message was a chilling warning of the carnage the 6ft tall, blond psychopath was about to unleash.

The next time the world heard from the 32 year-old businessman was at 3.30pm last Friday when a massive home made bomb detonated in central Oslo, killing seven people and wounding dozens of others.

Two hours later his killing spree moved into overdrive when he shot and killed 85 people, mainly teenagers, attending a Labour Party youth camp on the small island of Utoeya.

Breivik, was born on February 13, 1979 and grew up in western Oslo where, until recently, he lived with his mother in a large apartment in the wealthy suburb of Skoyen.

Superficially, his upbringing appears to have been both middle-class and unremarkable.

He attended the Handelsgym High School in central Oslo before going on to study as an undergraduate and held a masters degree from the Oslo School of Management.

A recent picture of Breivik shows him posing with a younger and older woman, possibly his sister and mother, at a wedding in what appears to be a tropical location.

Details of his young life were still sketch last night.

In his late teens, he completed compulsory national service, where he received military training, leant how to shoot and became a keen hunter.

His only brush with the law appears to have been a minor traffic infringement around 10 years ago – about the same time at which friends claim he became increasingly enamoured with right wing politics.

Another significant event was being baptised into the Protestant church of “his own free will” at the age of 15.

But more recently, he had expressed his disgust at his own church. “Today’s Protestant church is a joke,” he wrote in an online posting in 2009.

“Priests in jeans who march for Palestine and churches that look like minimalist shopping centres.”

By the age of 20, Breivik, who was described as “quiet and modest” became a member of Fermskrittspartiet – The Progress Party – Norway’s largest far-right group – holding several political posts in the party’s youth league, including being chair of his local party.

Writing in the anti-Islamic online forum, Document.no, Breivik stated: “I have worked for FrP (Progress Party) for many years and can guarantee that the FrP would have had less than 10% support would it not have been for choosing Vienna School of Thought [ ]as ideologic foundation”.

His association with the party ceased in 2007, when he failed to pay his membership fees.

By this stage his political views became increasingly radical and the object of his hatred were Muslims, who he believed were responsible for destroying Norwegian society – a fact which he claimed was ignored by the media.

Writing in online forums dating back to 2009, Breivik became increasingly critical of multi-culturalism, which he described as a 50-year failed project and began to cite his hatred of Muslims, who he claimed were a threat to Norwegian society.

In a post in a Norwegian online forum in December 2009, Breivik claimed there was not one country where Muslims have peacefully lived with non-Muslims, stating that instead it has had “catastrophic consequences” for non-Muslims.

He also criticised European policies of trying to accommodate the cultures of different ethnic groups, and claimed a significant minority of young British Muslims backed radical Islamic militancy.

“When did multi-culturalism cease to be an ideology designed to deconstruct European culture, traditions, identity and nation-states?” , stated one entry, posted on February 2nd, 2010.

“According to two studies, 13 percent of young British Muslims aged between 15 and 25 support al-Qaeda ideology,” read another entry dated February 16 last year.

In another rant he wrote offensively of Somali immigrants with “full Norwegian passports sitting at home on benefit”, sending money back to Al-Shabab – a terrorist group with links to al-Qaeda.

In another translated post he wrote: “In many ways intensified the polarization between Muslim and non-Muslim youth among the younger generations.

“There are ten times as many Muslim gangs as non-Muslim. Abuse and harassment is perceived as clear racism and frustration is high because the media ignores this racism in total.

“100 racial / Jihadi murder of Norwegians in the last 15 years are totally ignored as a single murder of a Norwegian racist resulting in a torchlight procession in which 50 000 participants and establishing a Memorial Fund.”

A politician who met Breivik in 2002-2003, when he was apparently interested in local Oslo politics, said he did not attract attention.

“I got the impression that he was a modest person … he was well dressed, it seemed like he was well educated,” recalled Joeran Kallmyr, 33, a Progressive local Oslo politician representing the Progressive Party

“I don’t remember anything special about him … I don’t remember if he had any particular political opinions, he wasn’t really a person who took part of political debate.”

Breivik, who police have described as a Christian Fundamentalist, also claims to have written an 1100 page book entitled “2083″, which espouses his ultra right wing political philosophy and the need to protect western Europe from the threat of Islam.

In another online post, Breivik writes about the conflict in the Britain between the English Defence League (EDL) and the British National Party.

He claims also to have made contact with the EDL and another far-right organisation, Stop the Islamification of Europe (SIOE).

He commented “I have on some occasions discussed with SIOE and EDL and recommended them to use conscious strategies.”

He wrote that the tactics of the EDL are “now to “entice” an overreaction from Jihad Youth / Extreme-Marxists something they have succeeded several times already. The reaction has been repeatedly shown on the news which has boosted EDLs ranks high. This has also benefited GDP. WinWin for both”

Both groups are known to organise via social media such as Facebook. One Facebook user who says he was once with the EDL also claimed that Brievik had been on his friend list.

In another post he states that the agenda of the “Norwegian cultural conservative movement over the next five years” should be the creation of the Norwegian EDL. He has also called for the formation of a “cultural Euro-Tea Party” referring to the grass-roots right wing organisation in the US supported by Sarah Palin.

Outside of politics Breivik, claims to be an avid reader of political books and named George Orwell, Franz Kafka and the American psychologist and philosopher, William James as his favourite author. He also cited on his Facebook page that Winston Churchill as one of his heroes and that he is a fan of classical music and film Max Manus: Man of War.

Brevik is also a keen body builder and, notably, is a member of an Oslo gun club, holding licenses for a rifle, shot gun and a Glock semi-automatic pistol.

He also became a member of Oslo’s masonic lodge and is seen in one recent picture posing in masonic clothing.

Gun ownership is not a controversial subject in Norwegian politics, primarily because of the large hunting fraternity and the number of shooting competitions held in the country.

Firearms in Norway are regulated by the Firearms Weapons Act and all gun owners must have the appropriate licences which are issued by the local police authority but only to applicants with no criminal record.

Although Norway has a large number of hunters, automatic weapons are banned as are powerful handguns.

There are also restrictions on how many guns and owner can possess. For recreational shooters, such as Breivik, only one gun is allowed in each calibre.

Breivik was also a fan of online gaming, with his favourites being Call of Duty, Modern Warfare 2 and World of Warcraft.

On the European World of Warcraft forums, players came together to discuss the shooting and try to make sense of Breivik’s alleged involvement.

Among the group is at least two who say they believe they knew the man and said he was down-to-earth and friendly.

In World of Warcraft, it appears that Breivik played as two characters: A high-level human “mage” and a low-level “Forsaken” “mage”, both under the alias “Conservatism”.

“This is just not happening,” a player who goes by the name Piltavla wrote. “This guy Anders been a great great friend of me, for three to four years now…”

“People can hide their dark sides…” wrote Piltavla. “You had this image of him never being able to harm a fly… he was a very calm and down to earth person,” he wrote. “I spent many nights speaking with him… It’s unbelievable that he’s done this. I feel sick that I ever knew him (to be honest)!”

“You had this image of him never being able to harm a fly… he was a very calm and down to earth person.”

Government records suggest that despite his management qualifications, his early attempts at business were a failure until he established Breivik Geofarm in eastern Norway for the cultivation of “vegetable, melons and tubers”.

The agriculture business would have given Breivik access to nitrogen-based fertiliser – one of the main ingredients of “fertiliser bombs” a device perfected by the IRA during The Troubles.

It also emerged that in the weeks leading up to the atrocity Breivik stockpiled six tons of fertiliser, enough even when refined, to make several devastating improvised explosive devices.

At some stage this year he moved to the small rural town of Rena in Amot, Hedmark county, 86 miles north east of Oslo where his agricultural business was based and where he is believed to have lived until launching Friday’s attacks.

His tirades are certain to be pored over – but so far they have not yielded an answer to one mystery.

Despite all of Breivik’s anti-Muslim rhetoric and his hatred of the multi-cultural society, there was no inkling of his deadly loathing of the Labour youth movement or of his victims – of whom many were like him, blond, blue eyed ethnic Norwegians.

________________________________________________________________________

Het is ons falen om een behoorlijk alternatief verhaal te formuleren dat ons allemaal mede schuldig maakt aan de pervertering van het idee van een samenleving

De komende dagen, misschien wel weken, zal er flink doorgepraat worden over rechts radicale moordenaars. Natuurlijk kan je het de Noor niet aanrekenen dat hij Wilders een fijne vent vindt en zijn programma lovenswaardig. Net zomin als je moslims kunt verwijten dat Mohammed B. een verknipte versie van de Koran hanteert.

Daar gaat het ook niet om. Dat is ook niet het beangstigende van de ontwikkelingen van de laatste jaren. Nee, wat echt zorgen baart is dat de toonzetting, de haat, de onverdraagzaamheid die in de samenleving in brede zin normaal is geworden. Wilders over de Koran, Bosma in zijn dronkenmanspraat over de linksmens. Respect voor een andere mening is ver te zoeken. Toegegeven, dat is geen monopolie van rechts maar de breedte en de penetratie in het dagelijks leven is wel degelijk die van nu en van rechts. Het verdacht maken van mensen met andere ideeën is immoreel en de samenleving ondermijnend.

Veel erger is de collaboratie van de gevestigde machten. Al dat geneuzel over mislukte multiculturele samenlevingen, premiers die hun samenleving mislukt verklaren, ministers die orakelen over ‘terechte’ angst voor buitenlanders, het opstoken van vuurtjes, het weigeren de samenleving positief te benaderen, dat is het domein van de regeringsleiders in vrijwel alle westerse landen. Het vuur waarmee ze spelen kan de eenzame psychopaat doen denken dat wat hij doet ‘nodig is’, of hij nu Breivik heet, Bouyeri of Van der Graaf. Maar vooral doet het de gewone burgers, of een deel daarvan, vermoeden dat er een immense samenzwering tegen hen plaats vindt, een bedreiging van apocalyptische proporties, waartegen alle maatregelen gerechtvaardigd zijn. Wie haat zaait, ook als hij daarvoor niet veroordeeld wordt, oogst dood en verderf. Wie zich niet te weer stelt tegen de haatzaaiers, inhoudelijk en volgens de afgesproken regels, is daarvoor mede verantwoordelijk.

We hoeven geen blaam toe te delen voor wat Breivik heeft gedaan al had ik niet graag willen meemaken wat er gebeurd was als een moslim idioot een golfweekend van conservatieve jongeren overhoop had geschoten. De blaam kunnen we ons allemaal aantrekken. De PVV in Nederland, de radicalen in Denemarken, de Le Pen club in Frankrijk: ze zijn warm omarmd door de gevestigde partijen. Ook de oppositie kan zich niet afzijdig houden. Het probleem is niet dat Wilders en zijn soort bestreden moeten worden. Dat is niet nodig en zou ook zelfdestructief zijn. Het is ons falen om een behoorlijk alternatief verhaal te formuleren dat ons allemaal mede schuldig maakt aan de pervertering van het idee van een samenleving.

Maandagmiddag 23 mei hebben als monniken verklede leden van Platform Stop Racisme en Uitsluiting een lijst met 39 aanklachten tegen de regering-Rutte op de deur van de Eerste Kamer gespijkerd.

Het Platform heeft in samenwerking met Defence for Children en Vluchtelingenwerk Nederland een juridische analyse gemaakt van het regeer- en gedoogakkoord.

De schokkende conclusie is dat dit akkoord op 39 punten in strijd is met de Grondwet of internationale mensenrechtenverdragen. Vooral de rechtspositie van kinderen, asielzoekers, homo’s en moslims wordt hiermee serieus aangetast.

Het Platform wil met de 39 aanklachten de leden van de Eerste Kamer wijzen op hun verantwoordelijkheid voor het beschermen van de rechtsstaat.

Volgens de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is de dreiging van extreem-rechts in Nederland tegen de democratische rechtsorde gering.

In het rapport ‘Afkalvend front, blijvend beladen’ meldt de AIVD dat extreem-rechts in Nederland organisatorisch is versnipperd, een kleine achterban heeft en onderling sterke meningsverschillen kent.

Uit het onderzoek blijkt het aantal actieve aanhangers van extreemrechts en rechts-extremisme daalt. In 2007 schatte de AIVD dit aantal nog op ongeveer 600, als gevolg van scheuringen en het uiteenvallen van groepen is dit geschatte aantal actieve aanhangers afgenomen tot minder dan 300. Als er sprake is van anti-democratische doelen die rechts-extremisten hebben, blijkt het vooral te gaan om met de mond beleden ideaalbeelden.

Ramsey Nasr, de Dichter des Vaderlands, beschrijft in zijn gedicht ‘Mijn nieuwe vaderland’, de nieuwe politieke orde in Den Haag (en daarbuiten).
NRC Handelsblad publiceerde in de editie van 28 oktober het gehele gedicht.

Wie neerlands bloed in d’aders vloeit
van vreemde smetten vrij
wiens hart voor volk en orde gloeit
verhef uw zang als wij.
Vandaag zien wij weer één van zin
de vlaggen afgestoft.
Vandaag zet ik mijn feestlied in
voor vaderland en schoft.

Ik eer de leiders van mijn land.
Hun vlekkeloos parcours
leert mij wat macht vóór al verlangt:
’t geweten van een hoer.
Ik eer mijn leiders hemelhoog
en ’t hoogst zit een fascist
die u en mij zolang gedoogt –
zolang als hij beslist.

Beschermt gij, leiders, onze grond
waar vreemde adem gaat
gij die zo rein zijt, kerngezond
en zuiver op de graat.
Wij smeken om een harde hand
in aangewreven haat.
Behoud voor ’t lieve vaderland
de blanke natiestaat.

Braakt uit, gij vrienden, vrij van zin
uw krop, uw kreet, uw gal.
Niets is taboe en niets te min
uw bagger minst van al.
Verneder dus wat u niet zint
sla stuk wat niet bevalt
laat zien hoe u dit land bemint
omhels het op zijn smalst.

Hoe klopt ons hart, hoe zwelt ons bloed
bij ’t rijzen van dees’ toon.
Klonk ooit een zuiverder gemoed
een leger hart zo schoon?
Waar hoorde men die koekoekszang
voor volk en vaderland?
Dat was toen in het landsbelang
een heel volk werd verbrand.

Dood nu wat afwijkt van uw bloed
en van uw onderbuik.
Bewaar het niet, verdelg het goed
zodat dit land ontluikt.
Wie hier nog onze mildheid zoekt:
los op in brandend veen.
Waar elk verschil werd opgedoekt
zijn staat en burger één.

Wie neerlands bloed in d’aders vloeit
van vreemde smetten vrij
die fabel staat weer eens in bloei
in dwazen zoals wij.
Veel liever word ik door een volk
van hunnen aangerand
dan mee te gaan in deze kolk
van schoft en vaderland.

“Dit is een situatie waarvan ik dacht dat Europa die niet meer zou meemaken na de Tweede Wereldoorlog”, zei eurocommissaris Viviane Reding van Justitie eerder deze week. In felle bewoordingen bekritiseerde Reding de massale deportatie van Roma door de Franse overheid. De Franse overheid ontruimt systematisch Roma-kampen en dwingt de bewoners te vertrekken naar Roemenië. Reding is ervan overtuigd dat de regering-Sarkozy hiermee de EU-wetten (recht op verblijf in een EU-land) overtreedt.

Net nu een Franse speelfilm over de vervolging van Roma onder het collaborerende Vichyregime (1943) in première is gegaan, is de regering Sarkozy begonnen met de systematische deportatie van Roma naar Roemenië. Het uitzettingsbeleid is specifiek gericht op Roma, zo blijkt uit een uitgelekte brief van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Daarin staat onder meer: “Driehonderd illegale kampementen of verblijfplaatsen, bij voorkeur van Roma, moeten binnen drie maanden ontruimd zijn”. De brief van 5 augustus draagt iedere prefect op tot eind september wekelijks een Romakamp te ontuimen en/of een groep Roma uit te zetten.

De Franse staatssecretaris van Europese Zaken Pierre Lellouche is woedend over de vergelijking die Reding trekt met de deportaties tijdens het Vichyregime. “Een vliegticket naar een land van herkomst binnen de Europese Unie, is iets anders dan de treinen des doods of de gaskamers,” zei Lellouche.
De Europese Unie besluit voor eind september welke stappen ze tegen Frankrijk zal nemen. Eventueel zal de Europese Commissie naar het Europees Hof van Justitie stappen om Frankrijk aan te klagen.

Ondertussen neemt de onrust bij Roma in andere Europese landen toe. Michelle Mila van Burik van het Roma Platform Nederland zegt in de Volkskrant met alles rekening te houden. “Wij wonen op Europees grondgebied,en de huidige politieke omstandigheden zien er niet rooskleurig uit. We verwachten een verslechtering van onze situatie: meer stigmatisering. We zijn bang voor een heksenjacht, ook hier. Dat is gegronde angst. Frankrijk is niet ver weg.” Hoogleraar Migratierecht Peter Rodrigues zegt in dezelfde krant: “De Franse methode is een vorm van ‘wetgevingsopportunisme’. Het is een reflex: dan maar ostentatief uitzetten. Meestal gaat het om problemen die men zelf heft laten groeien, dan klinkt de roep om hard ingrijpen en worden mensenrechten geschonden.” Huub van Baar, Roma-onderzoek an de Universiteit van Amsterdam, begrijpt de angst: “We zijn in Nederland ver op weg om etnische kaders als vanzelfsprekend te beschouwen. Het merendeel van de Nederlanders denkt: aanpakken die handel. Hoe groot die verleiding ook is, lik-op-stukbeleid zal de afstand alleen maar groter maken.”

In de Volkskrant van 11 september schrijft Van Baar, samen met Ruus Dijksterhuis, directeur van Spolu International Foundation, dat Roma meestal getypeerd worden “als exotische nomaden die illegale en criminele activiteiten ontplooien en niet willen integreren. Deze stereotypering maakt het mogelijk de hele groep te stigmatiseren en weg te zetten als inhumaan.” De Franse regering grijpt deze stereotypering aan om een uitzonderingssituatie te legitimeren. Een parlementariër van de Franse regeringspartij UMP stelt voor om het Europese grondrecht op vrij personenverkeer in te perken, op grond van de “nomadische middeleeuwse levenswijze van Roma”.

Dijksterhuis en Van Baar spreken van een ‘uitzettingsmode’ die “niet los gezien kan worden van het extreme geweld tegen Roma waarvan Europa in de ban is”. De “dehumanisering van Roma maakt het mogelijk de sociaal-economische en politieke uitsluitingsmechanismen die hen treffen te verbloemen”. Volgens de Wereldbank vormt de situatie van Roma in Europa het grootste Europese armoedevraagstuk. De auteurs roepen de EU op om adequaat beleid te ontwikkelen “dat structureel verder reikt dan het huidige, vrijblijvende kader waarbinnen de situatie van Roma aan de orde kan worden gesteld.”Zolang dat niet gebeurt, “zullen de meest kwetsbare Europeanen ten prooi vallen aan de willekeur van hen die de Europese grondrechten niet meer zo serieus nemen.”

Aan het slot van zijn boek Deutschland schafft sich ab vraagt Thilo Sarrazin af wie over honderd jaar nog het ‘Zwervers nachtlied’ van Goethe kan opzeggen. In een debat over het boek van Sarrazin stelde de televisiepresentator de auteur de vraag of hij het nachtlied kon voordragen. Sarrazin kwam niet verder dan de vierde regel…

Het boek van bankier Thilo Sarrazin, directielid van de Deutsche Bundesbank, heeft in Duitsland en daarbuiten veel stof doen opwaaien. Met als gevolg dat Sarrazin eind september bij de DB opstapt. Het liegt er niet om, wat de bankier allemaal te melden heeft. In Trouw zegt hij: “Ik wil dat mijn nakomelingen over vijftig en ook over honderd jaar nog in een Duitsland leven waar de omgangstaal Duits is en de mensen zich Duitser voelen.” Om de problemen rond integratie, die Sarrazin op het conto van moslimimmigranten schrijft, op te lossen doet Sarrazin verregaande oplossingen, somt Trouw op: verlaging van uitkeringen, gedragsbeïnvloeding op het gebied van opvoeding en gezondheid, verplichte chrèches, voltijdsonderwijs met schooluniform, immigratie alleen voor hoogopgeleiden, geen uitkeringen voor nieuwe immigranten, en maatregelen die het aantal geboorten bij hoogopgeleiden stimuleren en bij laagopgeleiden ontmoedigen.

Voor Hendrik Cremer, mensenrechtenspecialist werkzaam bij het Duitse Instituut voor Mensenrechten in Berlijn, zijn de uitlatingen van Sarrazin het bewijs dat racisme in Duitsland niet alleen te vinden in bij extreem-rechts, maar ook is doorgedrongen in de gevestigde politiek. “In Duitsland wordt het begrip ‘racisme’ geassocieerd met misdaden tegen de menselijkheid door het nationaal-socialistisch regime,” schrijft Cremer op de website Quantara.de. “Maar er is te weinig aandacht voor het racisme van alledag dat niet leidt tot structureel geweld en de disriminatie in het onderwijs en op de werkvloer.”

Cremer bekritiseert de enge definitie die de Duitse overheid hanteert en vindt daarin steun bij diverse internationale instellingen. Zo tikte het Comité tegen racisme en discriminatie van de Verenigde Naties Duitsland op de vingers vanwege de smalle definitie van racisme. En de Raad tegen Racisme van de Europese Commissie herhaalde deze vingerwijzing. “Hoewel racistische theorieën verkondigd worden op basis van biologische criteria,” schrijft Cremer, “zien we de laatste jaren dat racisme steeds vaker wordt gebruikt vanuit ideeën over culturen, landen, etniciteiten en religies. Een typische karakterisering van racisme is het toekennen van bepaalde eigenschappen aan leden van zogenaamde homogene groepen.” Het gevolg van dit ‘wij-zij’ denken kan leiden tot marginalisering van personen, aldus Cremer.

Het voldoet niet om mooie woorden te wijden aan mensenrechten en strijd tegen racisme, stelt Cremer. “Mensenrechten moeten worden geleefd, uitgevoerd en verdedigd,” schrijft de Berlijnse mensenrechtenspecialist. Politici en andere overheidsvertegenwoordigers moeten daarom duidelijker stelling nemen tegen racisme. En eindelijk moet Duitsland een debat beginnen over de beperkte definitie van racisme.

Drie filmpjes op YouTube van kunstenares Jane Korman roepen wereldwijd veel discussie op. Een oude man en vier jongeren dansen in Auschwitz en omgeving op de muziek van de discohit ‘I Will Survive’. De oude man is Korman’s vader, Adam Kohn, 89 jaar, en overlevende van Auschwitz.

De Australische columnist Danny Katz, een van de voorstander van de filmpjes, noemt de opname “de ultieme middelvinger richting de nazi’s. Het zegt, kijk naar ons, jullie hebben ons niet vernietigd, we zijn sterker en trotser dan ook. Maar dansen zullen we wel nooit leren.”

“Het toppunt van smakeloosheid,” zegt een Amerikaanse overlevende. “Kohn  en zijn kleinkinderen trappen letterlijk op het leed van miljoenen vermoorde mensen,” meldt Trouw.

De Duitse essayist en columnist Henryk M. Broder staat achter de video’s. “Eindelijk staat niet meer de dood, maar het leven centraal. Hier overwint het leven de moordenaars,” aldus Broder.

In de derde video zegt Adam Kohn zelf:

Als iemand mij toen had gezegd dat ik ruim 60 jaar later deze plek zou bezoeken met mijn kleinkinderen, zou ik zeggen: ‘Waar heb je het over?’ En hier ben ik nu. Dit is werkelijk een historisch moment. Want hoeveel mensen zouden hier kunnen staan met hun kleinkinderen? Hoeveel procent? Niet eens één procent. Ik denk niet eens een half procent van de mensen die hier zaten. Ze zijn allemaal vermoord.