Modern racisme in een angstig land
“Iedereen in dit land mag stemmen wat hij wil, ook op de PVV, maar iedereen heeft ook het recht te zeggen wat hij van een dergelijke keuze vindt,” zegt bijzonder hoogleraar interculturele communicatie Wasif Shadid in Contrast. Shadid neemt binnenkort afscheid van de universiteiten van Leiden en Tilburg. “Laten we ervoor zorgen dat de PVV krimpt tot een dwergbeweging. Laten we er vooral voor zorgen dat deze partij niet salonfähig wordt.”
Volgens Shadid staat de PVV van Wilders voor ‘modern racisme’: “het gebruiken van cultuur of religie om een bepaalde groep uit te sluiten of te stigmatiseren”. Shadid haalt de uitkomsten aan van het wetenschappelijk onderzoek dat in opdracht van het ministerie van Binnenlandse zaken is geschreven. Daarin staat dat de PVV niet alleen extreemrechts is, maar ook een bedreiging vormt voor de sociale cohesie. Shadid: “Het rapport is van fundamentele betekenis voor het multiculturalismedebat. Door dit rapport kan deze potentiėle aanhang [de Wildersaanhangers] later niet zeggen ‘dat hebben wij niet geweten’. Ook biedt het rapport politici een kans om hun standpunten over deze beweging te uiten nu deze wetenschappelijk worden ondersteund.” In dat licht vindt de scheidend hoogleraar het bemoedigend dat er steeds meer partijen en groepen zijn die kleur bekennen en aangeven niet met Wilders te willen samenwerken.
In zijn afscheidsrede zegt Shadid dat zowel de overheid als opinieleiders en media medeverantwoordelijk zijn voor het uit de hand gelopen debat. “We zijn onder invloed van de globalisering een angstig land geworden dat op zoek is naar zijn eigen identiteit en zich daarom afzet tegen allochtonen. De solidariteit met kansarmen en onderdrukten, zowel nationaal als internationaal, is verdwenen. De gevolgen van die verschraling zijn voor de allochtonen voelbaar geworden: er wordt gemeten met twee maten en ze krijgen het nadeel van de twijfel.”
Shadid pleit ervoor op te houden met culturalisering en etnisering. Tweede- en derdegeneratie allochtonen vertegenwoordigen niet meer de cultuur van hun voorouders, zegt de hoogleraar. “Ze lijden juist aan cultuurverlies.”
“Wat we nodig hebben is een soort hoopgevende, iedereen insluitende Obamavisie op het neiwue Nederlandschap, waarin de definitie niet bepaald wordt door cultuur of geboorteland van de (voor)ouders, maar door identificatie met en loyaliteit aan het huidige land en de huidige samenleving.”
Shadid heeft een ’7-punten plan’:
- ga voor inclusiebeleid in plaats van uitsluiting: creėer een wij-gevoel
- definieer het Nederlanderschap anders, niet meer op basis van herkomst
- ga (modern) racisme strenger tegen
- bestrijd sociaal-economische achterstand
- vermijd culturalisering en etnisering
- wijs anti-islamisme openlijk af
- bevorder interculturele expertise
