De auteurs roepen de nieuw te vormen regering op de rechtsstaat niet alleen te bewaken, maar deze ook te versterken. Dat kan ze doen door een Nederlands Instituut voor de Rechten van de Mens op te richten, door kritiek van de Verenigde Naties en de Raad van Europa op het Nederlands asielbeleid, handhaving kinderrechten, mensenrechteneducatie en antiterrorismewetgeving serieus te nemen. Zo wordt de privacy van Nederlandse burgers ernstig bedreigd in het kader van terrorismebeleid, is het asielbeleid “vernederend” in de woorden van hoogleraar Van Kalmthout, en scoren Nederlandse scholieren in kennis van mensenrechten het slechtst van heel Europa. Ontwikkelingssamenwerking is een belangrijk instrument om de rechtsstaat daar op te bouwen en te versterken.

Nederland staat wereldwijd vooraan in buitenlands beleid en mensenrechten, schrijven Schoemaker en Veerbeek, maar het is zaak die goede naam wel te behouden. Daarom roepen zij op die bedreigde mensenrechten te beschermen en te versterken en een fundamentele discussie over de rechtsstaat te beginnen.

Van groot belang is wel in welke fase van het radicaliseringsproces er wordt ingegrepen. De beste kans van slagen ligt in de beginfase. Maar ook tijdens de eindfase van een extreemrechtse carrière, wanneer de twijfel heeft toegeslagen, kan externe hulp doorslaggevende invloed hebben.

Ervaringen met geweld spelen een opvallende rol bij het toetreden tot rechtsextremistische bewegingen. Geweld gepleegd door allochtonen blijkt, in combinatie met bestaande vooroordelen, soms aanleiding om aansluiting te zoeken bij extreemrechtse organisaties. Geweld van politieke tegenstanders levert in een later stadium een bijdrage aan verdere radicalisering. In deze fase nemen de extreemrechtse hardekernleden zelf actief deel aan vaak ernstig geweld tegen minderheden en politieke tegenstanders.

Dit zijn de belangrijkste bevindingen uit de vandaag verschenen rapportage In en uit extreemrechts (pdf). Voor dit onderzoek naar processen van radicalisering en deradicalisering werden twaalf jongvolwassenen geïnterviewd, die gedurende langere tijd actief waren binnen de harde kern van extreemrechts. Zo werd inzicht verkregen in de vaak complexe processen van radicalisering en deradicalisering en in de mogelijkheden tot ingrijpen.

De eindconclusie van Tjeenk Willink was niet zo opmerkelijk, nadat pogingen tot de vorming van een regering over rechts – VVD, CDA en PVV – waren mislukt. Wat het rapport van de informateur zo interessant maakt, is de bijlage die hij bij de aanbevelingsbrief aan de koningin had gevoegd. De titel van de bijlage – met nadruk niet een coalitieakkoord genoemd – spreekt boekdelen: ‘Wat kan binden in plaats van scheiden’. Het lijkt een persoonlijke opdracht van PvdA-leider Job Cohen. In het stuk beschrijft Tjeenk Willink (op persoonlijke titel) de drie crises waar Nederland mee te maken heeft. Terecht schrijft de informateur dat de financieel-economische crisis in de verkiezingscampagne sterk de nadruk heeft gekregen, maar dat er ook sprake is van een ecologische crisis en een bestuurlijke (vertrouwens)crisis. Tjeenk Willink doet een aantal aanbevelingen. Zoals een coalitie-akkoord op hoofdlijnen, sanering van de overheidsfinanciën, een veenwichtige verdeling van lusten en lasten, structurele hervormingen voor de langere termijn, balans tussen bezuinigingen en lastenverzwaring, investeren en hervormen, kansen en bedreigingen vanuit een gemeenschappelijk toekomstperspectief, economisch, maatschappelijk en cultureel.

De informateur wordt echt boeiend als hij de behoefte aan zekerheid, waaraan de burger behoefte heeft, beschrijft. Hij houdt een pleidooi voor de democratische rechtsstaat: “Zekerheid dat ieder zijn zegje kan doen en gehoord wordt, maar ook dat het recht wordt gehandhaafd; zekerheid dat de overheid haar eigen regels in acht neemt, maar ook instaat voor de bereikbaarheid en de toegankelijkheid van publieke diensten; zekerheid dat de overheid de individuele vrijheden beschermt, maar ook in actie komt als het algemeen belang dat vraagt; zekerheid door grenzen te stellen èn te handhaven. Voorspelbaarheid én bestendigheid.”

Het nieuwe kabinet, zo schrijft Tjeenk Willink, moet er zich van bewust zijn dat herstel van vertrouwen in de democratische rechtsstaat noodzakelijk is voor de door te voeren veranderingen en hervormingen. Letterlijk citeert hij Art. 1 van de Grondwet: “Handhaven en bevordering van de grondrechten en waarden waarop deze berusten zijn essentieel in de verhouding tussen burgers en overheid en tussen burgers onderling. Daarover valt niet te marchanderen. Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. De overheid treedt de burgers en de ingezetenen van ons land tegemoet zonder discriminatie naar ras, godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, geslacht of op welke grond dan ook. Dit geldt voor toelating en uitzetting van vreemdelingen, de inburgering en naturalisatie van ingezetenen en de rechtspleging De godsdienstvrijheid omvat de gelijke behandeling door de overheid van alle godsdiensten en levensovertuigingen. De overheid handhaaft de grondwettelijke, statutaire en Europese rechtsorde en bevordert de ontwikkeling van de internationale rechtsorde.”

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Doel van NUDGE is volgens initiatiefnemer Jan van Betten het op gang brengen ‘van een positieve dialoog tussen consumenten en bedrijven. Tussen burgers en overheden. Tussen onderwijs en bedrijven. Het is heel goed mogelijk dat we in de toekomst duurzame initiatieven gaan financieren die anders niet van de grond zouden komen.’ Dit wil het optimistische platform via een positieve dialoog bereiken. ‘Door consumentenkracht te bundelen, bereiken we maximale impact’, aldus Betten.

NUDGE wordt een interactief platform dat zich op meerdere fronten gaat manifesteren. De aftrap is op 11 November 2010, de Dag van de Duurzaamheid. Via een interactief kaartje kun je je op de website aanmelden en steun je het initiatief.

Bron: Ode

“Gelukszoekers… We zoeken toch allemaal geluk? Of we noemen ze zelfs economische gelukszoekers. We hebben een ongelooflijk negatief mensbeeld,” zegt Van Kalmthout, die per 1 juli stopt als hoogleraar. Hij verwonderde zich er over dat het illegalenbeleid in Nederland onmenselijk werd genoemd: “Onmenselijk: nee. Onwenselijk en vernederend: ja.” Maar dat kinderen van uitgeprocedeerde asielzoekers op straat worden gezet, dat wil Van Kalmthout misschien wel onmenselijk noemen.

“Duizenden mensen die onderweg verdrinken: het kan ons niks schelen. Een mensenleven van een gelukszoeker is niets waard. Vluchtelingen zijn kostenposten, betekenen overlast, criminaliteit. We waren ooit een gastvrij land, maar gastvrijheid: dat is niet het kenmerk van Nederland dat we snel terug zullen zien. Illegaliteit wordt nu geassiocieerd met overlast en ergernis. Met criminaliteit en dus gevangenis.”

Van Kalmthout maakt zich zorgen over de maatschappelijke onvrede, die zich vertaalt in angstgevoelens op het gebied van criminaliteit en vreemdelingen. En hoewel de cijfers aantonen dat Nederland veiliger wordt en er géén sprake is van massa-immigratie – “het aantal mensen dat het land verlaat en binnenkomt is al jaren redelijk in evenwicht” – vindt de scheidend hoogleraar het zorgelijk dat geen enkele politieke partij niet laat zien hoe streng Nederland al is. “De beeldvorming heeft haar werk al gedaan. Door niet inhoudelijk te reageren op die lege, foute oneliners van populistische politici, handhaaf je het beeld. Of versterk je het gevoel dat we hier te maken hebben met een tsunami aan gelukszoekers. Dat is de status quo.”

Mensenrechten krijgen in Nederland veel te weinig aandacht, vindt Van Kalmthout. “Als de mensenrechten in bananenrepublieken worden geschonden, dan staan we in Nederland voorop om er schande van te spreken. Maar zelf gaan we ook heel benepen met die mensenrechten om. Je kunt ze ook voluit omarmen, ooit waren we zo trots op onze voorlopersrol.”

Van Kalmthout: “Het ergste is dat je verkiezingsretoriek tegenwoordig niet alleen vlak voor de verkiezingen hoort. Partijen beseffen dat je de kiezers niet alleen in de laatste vier weken voor je wint. Het loopt jaren door, onder invloed van Verdonk, Wilders en Teeven blijven onderwerpen als veiligheid, migratie en integratie op de agenda.”

Andersom kan  Nederland in deze sectoren een rol spelen als kenniscentrum van efficiënte landbouwtechnieken en aanjager van duurzame productie. Ook veel internationale bedrijven onderschrijven het actieplan en samenwerking met de overheid zal tot internationale verbreding  leiden.

De 60 bedrijven en 8 maatschappelijke organisaties werken nu al onder regie van IDH (Initiatief Duurzame Handel) samen aan de verduurzaming van hun handelsketens. Dick Boer van Ahold Nederland, een van de opstellers van het plan: “In veel sectoren spelen wij al een rol. Daarom hebben wij samen met IDH dit actieplan opgesteld”.

De urgentie voor bedrijven om te verduurzamen is hoog. Johan van de Gronden, directeur Wereld Natuur Fonds Nederland: “We kunnen de aarde niet blijven uitwonen. Soja productie kan én mag niet meer ten koste gaan van tropisch regenwoud”. Peter ter Kulve, van Unilever Benelux: “De aarde is eindig. We moeten groei niet langer lineair definiëren, maar cyclisch. Grondstoffen worden schaars en duurder.”

Dick Boer: “Wij willen in 2015 dat al onze huismerken duurzaam zijn geproduceerd. Onze klanten verwachten dat ook.’ Peter ter Kulve: ‘Verduurzaming is een verlicht eigen belang voor bedrijven en is essentieel voor de Nederlandse concurrentiepositie. Het wordt de core strategie van internationale bedrijven als Unilever.  We zijn palmolie aan het verduurzamen. We willen in 2015 dat al onze thee duurzaam wordt geproduceerd. Dat zijn enorme klussen waar we NGO’s en overheden hard bij nodig hebben”.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Haspels nam namens minister Verhagen van Buitenlandse Zaken het boek How to do business with respect for human rights – a guidance tool for companies in ontvangst. Het rapport geeft bedrijven een inzichtelijk handvat hoe mensenrechten te bevorderen met name in landen, waar het met die rechten aanzienlijk minder goed is gesteld dan in Nederland. “Samen de krachten bundelen,” aldus Haspels. “Niet als opponenten maar als partners.”

Het boek is een uitgave van Global Compact Nederland, aangesloten bij United Nations Global Compact. De uitgave is gebaseerd op een initiatief van 10 grote Nederlandse multinationals, alle lid van Global Compact, te weten AkzoNobel, Essent, Fortis Bank Nederland, KLM, Philips, Rabobank, Randstad, Shell, TNT, and Unilever. Deze bedrijven hebben nagegaan hoe zij de aanbevelingen kunnen toepassen van John Ruggie, de speciale gedelegeerde van de VN, die een breed geaccepteerd raamwerk ‘Protect, Respect and Remedy’ heeft opgesteld voor de verantwoordelijkheden van regeringen en bedrijven voor mensenrechten.

Dat de wereldbevolking voorlopig blijft groeien, staat vast, schrijft P+. Als we demografen mogen geloven stijgt de wereldbevolking naar acht miljard in 2025 en naar negen miljard in 2045/2050, grote rampen en andere onverwachte gebeurtenissen daargelaten. Over aantallen daarna is weinig te zeggen. Maar het ziet er nu naar uit dat groei van de wereldbevolking stopt, en mogelijk zet daarna een wereldwijde krimp in. Voor grote delen van de wereld is dat zo goed als zeker. Het jaar 2050. Dan stopt de overbevolking en komt er een einde aan de babyboom. Wetenschappers hebben het berekend: over veertig jaar groeit het aantal mensen op de planeet aarde niet meer. Dan zitten we op negen miljard zielen en daar blijven we op. De ontwikkeling is nu al in gang gezet, want in Europa krimpt de bevolking al. Dat gaat ook in die landen gebeuren waar de bevolkingsgroei nu nog explodeert.

Het werkelijke probleem is volgens Pearce de manier van leven in westerse landen: “Waar het dus om gaat, is ons consumptiepatroon en de manier waarop we die consumptiegoederen produceren. Zeker, de Chinezen willen rijk worden. Zeker, de Indiërs willen rijk worden. En ze volgen tamelijk slaafs onze manieren om dat te bereiken. Dus wíj moeten veranderen. Het echte probleem is het westerse model.”

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Volgens Van Tubergen leven Marokkaans-Nederlandse en autochtone jongeren bijvoorbeeld grotendeels in gescheiden werelden. De eerste groep groeit vaak op in een achterstandspositie. ,,Doordat Marokkaanse jongeren voornamelijk omgaan met andere Marokkaanse jongeren, gaan zij veel om met jongeren die een ongunstige thuissituatie hebben. En die hebben om die reden een grotere kans de taal niet goed te spreken, zijn vaker crimineel en spijbelen vaker en hebben minder kennis van de Nederlandse arbeidsmarkt.”

En dat heeft gevolgen, denkt de socioloog. ,,Als veel vriendjes vroegtijdig school verlaten, dan doe je dat zelf ook. En als je omgeving niet goed op de hoogte is van de arbeidsmarkt, dan volg je misschien de verkeerde opleiding en dan solliciteer je op de verkeerde banen. En ten slotte: als anderen om je heen criminele activiteiten ondernemen, dan ga je een keer meedoen.”

Bij autochtone jongeren werkt het precies andersom. ,,De netwerken van Nederlandse jongeren zijn gunstiger, want hun vriendjes groeien op in gezinnen met hoger opgeleide ouders die een redelijk tot goed inkomen hebben.”

Sociale netwerken vormen volgens Van Tubergen een belangrijke aanvullende verklaring op de belangrijkste theorieën die de sociale wetenschap tot nu toe bedacht over de achterstand van allochtone jongeren op de arbeidsmarkt. De eerste daarvan is dat zij minder ‘human capital’ hebben; ze hebben vaker een taalachterstand en zijn lager opgeleid. De tweede is discriminatie.

De kersverse hoogleraar heeft verschillende subsidies gekregen om de komende jaren gegevens te verzamelen naar de sociale netwerken van allochtone jongeren. Zo doet hij mee aan twee internationale onderzoeken.